Zadania
2.1 Skalary i wektory
Nurek powoli zanurza się w głąb oceanu. Jego pozycja w pionie względem znajdującej się na powierzchni wody łódki zmienia się kilkakrotnie. Po raz pierwszy zatrzymuje się 9,0 m od łódki. Ma problem z wyrównaniem ciśnienia, więc wynurza się o 3,0 m, a następnie zanurza się 12,0 m głębiej, gdzie zatrzymuje się po raz drugi. Wynurza się o 4,0 m, następnie zanurza o 18,0 m, wynurza o 7,0 m i znów zanurza, tym razem o 24,0 m. Tam zatrzymuje się i czeka na kolegę. Zakładając, że wektor zwrócony w kierunku powierzchni jest wektorem dodatnim, wyraź wektor przemieszczenia nurka w kierunku pionowym przy pomocy wektora jednostkowego. Jaka jest odległość nurka od łódki?
Na obozie szkolnym urządzono zawody w przeciąganiu liny. 15 uczniów jednocześnie ciągnie linę, próbując przeciągnąć znajdujący się na jej środku węzeł na jedną ze stron. Dwóch uczniów ciągnie w prawo z siłą 196 N, czterech uczniów ciągnie w lewo z siłą 98 N, pięciu uczniów ciągnie w lewo z siłą 62 N, trzech uczniów ciągnie w prawo z siłą 150 N, a jeden uczeń ciągnie w lewo z siłą 250 N. Zakładając dodatni zwrot w prawo, wyraź przemieszczenie węzła przy pomocy wektora jednostkowego. Jaka siła działa na węzeł? Jaki jest jej kierunek?
Przypuśćmy, że idziesz 18,0 m na zachód, a następnie 25,0 m na północ. Jak daleko jesteś od punktu początkowego i jaki jest kierunek wektora twojego przemieszczenia? Rozwiąż za pomocą metody graficznej.
Użyj metody graficznej, aby znaleźć następujące wektory:
- →A+→B,
- →C+→B,
- →D+→F,
- →A−→B,
- →D−→F,
- →A+2→F,
- →A−4→D+2→F.
Kurier zabiera przesyłki z poczty, jedzie 40 km na północ, następnie 20 km na zachód, 60 km na północny wschód i 50 km na północ, po czym zatrzymuje się na obiad. Przy pomocy metody graficznej znajdź wektor jego przemieszczenia.
Pies podróżnik ucieka z domu, biegnie 3 przecznice na wschód, 2 przecznice na północ, 1 przecznicę na wschód i 2 przecznice na zachód. Przyjmując, że przecznica to około 100 m, jak daleko od domu i w jakim kierunku znajduje się pies? Użyj metody graficznej.
Rozbitek planuje uciec z bezludnej wyspy, buduje więc tratwę i wypływa na morze. Wiatr jest bardzo zmienny, więc tratwa znoszona jest w różnych kierunkach: najpierw 2,50 km 45,0∘ na północ od kierunku zachodniego, następnie 4,70 km 60,0∘ na południe od kierunku wschodniego, 1,30 km 25,0∘ na południe od kierunku zachodniego, 5,10 km na wschód, 1,70 km 5,0∘ na wschód od kierunku północnego, 7,20 km 55,0∘ na południe od kierunku zachodniego i 2,80 km 10,0∘ na północ od kierunku wschodniego. Metodą graficzną określ końcowe położenie rozbitka względem wyspy.
Mały samolot leci 40,0 km pod kątem 60∘ na północ od kierunku wschodniego, a następnie 30,0 km pod kątem 15∘ na północ od kierunku wschodniego. Użyj metody graficznej, aby określić odległość samolotu od punktu startowego oraz kierunek jego przemieszczenia.
Turysta idzie ze schroniska nad jezioro oddalone od niego w linii prostej o 5,0 km. Użyj metody równoległoboku, aby określić przemieszczenie turysty w kierunku północnym i przemieszczenie w kierunku wschodnim, których suma jest całkowitym przemieszczeniem. Gdyby turysta szedł zygzakiem, tylko na północ i tylko na wschód, to ile kilometrów musiałby przejść, aby dotrzeć nad jezioro?
Geodeta mierzy szerokość rzeki płynącej prosto na północ w następujący sposób: rozpoczyna w punkcie leżącym naprzeciwko rosnącego po drugiej stronie rzeki drzewa i przechodzi 100 m wzdłuż rzeki, tworząc w ten sposób podstawę trójkąta. Następnie mierzy kąt między podstawą trójkąta a odcinkiem łączącym drzewo z punktem, w którym obecnie się znajduje, i stwierdza, że kąt ten jest równy 35∘. Jak szeroka jest rzeka?
Pewien człowiek przeszedł 6,0 km w kierunku wschodnim, a następnie 13,0 km w kierunku północnym. Znajdź przemieszczenie oraz kierunek przemieszczenia tego człowieka przy pomocy metody graficznej.
Moduły dwóch wektorów przemieszczenia są równe A=20m i B=6m. Jaka jest najmniejsza i największa możliwa wartość sumy wektorów →R=→A+→B?
2.2 Układy współrzędnych i składowe wektora
Zakładając, że oś x leży w poziomie i skierowana jest w prawo, dokonaj rozkładu na składowe wektorów podanych na ilustracji.
Idziesz 18,0 m na zachód, a następnie 25,0 m na północ. Jak daleko jesteś od punktu startowego? Jaki jest wektor twojego przemieszczenia? Jaki jest kierunek twojego przemieszczenia? Przyjmij, że oś x leży w poziomie i skierowana jest w prawo.
Jedziesz 7,50 km pod kątem 15∘ na wschód od kierunku północnego.
- Jaką drogę musiałbyś przebyć prosto na wschód, a następnie prosto na północ, aby znaleźć się w tym samym punkcie?
- Udowodnij, że jeśli przejedziesz odcinki drogi w odwrotnej kolejności (najpierw na północ, a następnie na wschód), znajdziesz się w tym samym miejscu. Przyjmij, że dodatni kierunek osi x skierowany jest na wschód.
Dwa konie ciągną sanie po płaskim terenie. Siła wywierana na sanie w prostokątnym układzie współrzędnym jest wektorem →F=−2980,0N⋅ˆi+8200,0N⋅ˆj, gdzie ˆi i ˆj oznaczają odpowiednio kierunek wschodni i północny. Znajdź moduł i kierunek wektora siły.
Turystka idzie ze schroniska nad jezioro. W prostej linii jezioro oddalone jest od schroniska o 5,0 km. Określ składowe wektora w kierunkach wschodnim i północnym. O ile kilometrów dłuższy dystans musiałaby przejść, gdyby szła wzdłuż składowych wektora? Jaki jest wektor jej przemieszczenia?
Współrzędne biegunowe punktu są równe 4π/3 i 5,50 m. Jakie są jego współrzędne kartezjańskie?
Współrzędne biegunowe dwóch punktów są równe P1(2,500m;π/6) oraz P2(3,800m;2π/3). Ustal, jakie są ich współrzędne kartezjańskie oraz określ, z dokładnością do centymetra, jaka odległość dzieli te punkty w prostokątnym układzie współrzędnych.
Kameleon leży na dachu werandy i czeka, aż w pobliżu pojawi się owad. Przyjmijmy, że lewy dolny róg dachu jest początkiem prostokątnego układu współrzędnych, a oś x skierowana jest w prawo. Jeżeli kameleon znajduje się w punkcie (2,0m;1,0m),
- jak daleko znajduje się od narożnika dachu?
- Jakie są jego współrzędne biegunowe?
Współrzędne dwóch punktów znajdujących się w prostokątnym układzie współrzędnych są równe A(2,00m;−4,00m) oraz B(−3,00m;3,00m). Określ odległość między tymi punktami oraz ich współrzędne biegunowe.
Mucha wlatuje przez otwarte okno i zaczyna krążyć po pokoju. Osie trójwymiarowego układu współrzędnych kartezjańskich skierowane są wzdłuż trzech krawędzi pokoju. Mucha przemieszcza się z punktu p(4,0m;1,5m;2,5m) do punktu k(1,0m;4,5m;0,5m). Znajdź wartości składowych wektora przemieszczenia muchy oraz moduł tego wektora. Przedstaw rozkład wektora na składowe.
2.3 Działania na wektorach
Dane są wektory →B=−ˆi−4ˆj oraz →A=−3ˆi−2ˆj. Oblicz:
- wektor →A+→B, jego moduł oraz kąt nachylenia do osi poziomej;
- wektor →A−→B, jego moduł oraz kąt nachylenia do osi poziomej.
Ruch cząstki opisują trzy wektory: →D1=3,0mm⋅ˆi−4,0mm⋅ˆj−2,0mm⋅ˆk, →D2=1,0mm⋅ˆi−7,0mm⋅ˆj+4,0mm⋅ˆk oraz →D3=−7,0mm⋅ˆi+4,0mm⋅ˆj+1,0mm⋅ˆk.
- Znajdź sumę wektorów przemieszczenia tej cząstki.
- Jaki jest moduł tej sumy?
- Jaki dystans przebyłaby cząstka, gdyby wszystkie wektory przemieszczenia leżały w jednej linii?
Dane są dwa wektory przemieszczenia →A=3,00m⋅ˆi−4,00m⋅ˆj+4,00m⋅ˆk oraz →B=2,00m⋅ˆi+3,00m⋅ˆj−7,00m⋅ˆk. Znajdź następujące wektory przemieszczenia oraz oblicz ich moduły:
- →C=→A+→B;
- →D=2→A−→B.
Samolot leci 40,0km pod kątem 60∘ na północ od kierunku wschodniego, a następnie 30,0km pod kątem 15∘ na północ od kierunku wschodniego. Użyj metody analitycznej, aby obliczyć moduł oraz kierunek geograficzny wektora przemieszczenia samolotu.
Aby uciec z bezludnej wyspy, rozbitek buduje tratwę i rusza na morze. Wiatr jest bardzo zmienny i znosi tratwę w różne strony. Najpierw płynie ona 2,50 km pod kątem 45,0∘ na północ od kierunku zachodniego, następnie 4,70 km pod kątem 60,0∘ na południe od kierunku wschodniego, 1,30 km pod kątem 25,0∘ na południe od kierunku zachodniego, 5,10 km na wschód, 1,70 km pod kątem 5,0∘ na wschód od kierunku północnego, 7,20 km pod kątem 55,0∘ na południe od kierunku zachodniego i na końcu 2,80 km pod kątem 10,0∘ na północ od kierunku wschodniego. Skorzystaj z metody analitycznej, aby obliczyć sumę wszystkich wektorów przemieszczenia tratwy. Jaki jest moduł i kierunek tego wektora sumy?
Jeśli oś x skierowana jest w prawo, znajdź za pomocą metody analitycznej następujące wektory:
- →A+→B,
- →C+→B,
- →D+→F,
- →A−→B,
- →D−→F,
- →A+2→F,
- →C−2→D+3→F,
- →A−4→D+2→F.
Znajdź wektor →R spełniający równanie (a) →D+→R=→F (b) →C−2→D+5→R=3→F. Przyjmij, że oś x skierowana jest w prawo.
Kurier jedzie 40 km na północ, 20 km na zachód, a następnie 60 km na północny wschód. Po 50 km jazdy na północ zatrzymuje się w restauracji na obiad.
- Znajdź wektor jego przemieszczenia.
- Oblicz odległość między restauracją a punktem startowym.
- Jeśli kurier pojedzie z restauracji do biura po linii prostej, jaki będzie wektor przemieszczenia po jego drodze powrotnej?
- W jakim kierunku geograficznym będzie jechał, wracając? Użyj metody analitycznej. Przyjmij, że dodatnim kierunkiem osi x jest kierunek wschodni.
Żądny przygód pies wymyka się z domu, biegnie trzy przecznice na wschód, dwie przecznice na północ, jedną przecznicę na wschód, jedną przecznicę na północ i dwie przecznice na zachód. Przyjmij, że przecznica to około 100 metrów, i za pomocą metody analitycznej wyznacz wektor przemieszczenia psa, jego moduł oraz kierunek. Dodatni kierunek osi x to kierunek wschodni.
Dane są wektory →D=6,00m⋅ˆi−8,00m⋅ˆj, →B=−8,00m⋅ˆi+3,00m⋅ˆj oraz →A=26,0m⋅ˆi+19,0m⋅ˆj. Znajdź współczynniki a oraz b spełniające równanie a→D+b→B+→A=→0.
Dany jest wektor przemieszczenia →D=3m⋅ˆi−4m⋅ˆj. Znajdź wektor przemieszczenia →R taki, aby →D+→R=−4Dˆj.
Znajdź wektor jednostkowy, określający kierunek następujących wektorów:
- siła →F=3,0N⋅ˆi−2,0N⋅ˆj,
- przemieszczenie →D=−3,0m⋅ˆi−4,0m⋅ˆj,
- prędkość →v=−5,00m/s⋅ˆi+4,00m/s⋅ˆj.
Kierunek wektora natężenia pola elektrycznego określony jest w układzie współrzędnych kartezjańskich przez wektor jednostkowy ˆE=1/√5⋅ˆi−2/√5⋅ˆj. Jeśli moduł wektora natężenia pola elektrycznego jest równy E=400,0V/m, jakie są wartości jego składowych Ex, Ey oraz Ez? Jaki kąt θE określa kierunek tego wektora?
Dwa holowniki ciągną barkę w sposób przedstawiony na poniższym rysunku. Jeden z holowników ciągnie barkę z siłą o module 4000 jednostek siły, pod kątem 15∘ w stosunku do odcinka AB, a drugi z siłą o module 5000 jednostek, pod kątem 12∘ w stosunku do odcinka AB. Wyznacz wartości składowych wektorów siły i znajdź składowe wynikowego wektora siły działającej na barkę. Jaki jest moduł wektora wynikowego? Jaki jest jego kierunek w stosunku do odcinka AB?
Kontroler lotów na lotnisku śledzi zmianę położenia dwóch samolotów w stosunku do wieży kontroli lotów. Jeden z samolotów to Boeing 747, a drugi to Douglas DC-3. Boeing znajduje się na wysokości 2500 m, wznosi się pod kątem 10∘ do powierzchni ziemi i leci w kierunku 30∘ na północ od kierunku zachodniego. DC-3 znajduje się na wysokości 3000 m, wznosi się pod kątem 5∘ do powierzchni ziemi i leci prosto na zachód.
- Znajdź wektory wodzące samolotów w stosunku do wieży kontroli lotów.
- Jaka odległość dzieliła samoloty w momencie, w którym kontroler odczytał ich pozycje?
2.4 Mnożenie wektorów
Przyjmując, że oś x jest pozioma i ma zwrot w prawo, znajdź następujące iloczyny skalarne:
- →A⋅→C,
- →A⋅→F,
- →D⋅→C,
- →A⋅(→F+2→C),
- ˆi⋅→B,
- ˆj⋅→B,
- (3ˆi−ˆj)⋅→B,
- ˆB⋅→B.
Przyjmując, że oś x jest pozioma i ma zwrot w prawo, dla tych samych wektorów co w poprzednim zadaniu znajdź
- rzut wektora →A na kierunek wektora →C,
- rzut wektora →C na kierunek wektora →A,
- rzut wektora ˆi na kierunek wektora →F,
- rzut wektora →F na kierunek wektora ˆi.
Znajdź kąty między wektorami
- →D=−3,0m⋅ˆi−4,0m⋅ˆj i →A=−3,0m⋅ˆi+4,0m⋅ˆj,
- →D=2,0m⋅ˆi−4,0m⋅ˆj+1,0m⋅ˆk i →B=−2,0m⋅ˆi+3,0m⋅ˆj+2,0m⋅ˆk.
Udowodnij, że wektor siły →D=2,0N⋅ˆi−4,0N⋅ˆj+1,0N⋅ˆk jest prostopadły do wektora siły →G=3,0N·ˆi+4,0N·ˆj+10,0N·ˆk.
Przyjmując, że oś x jest pozioma i ma zwrot w prawo, znajdź następujące iloczyny wektorowe
- →A×→C,
- →A×→F,
- →D×→C,
- →A×(→F+2→C),
- ˆi×→B,
- ˆj×→B,
- (3ˆi−ˆj)×→B,
- ˆB×→B.
Oblicz →A×→C dla
- →A=2,0ˆi−4,0ˆj+ˆk i →C=3,0ˆi+4,0ˆj+10,0ˆk,
- →A=3,0ˆi+4,0ˆj+10,0ˆk i →C=2,0ˆi−4,0ˆj+ˆk,
- →A=−3,0ˆi−4,0ˆj i →C=−3,0ˆi+4,0ˆj,
- →C=−2,0ˆi+3,0ˆj+2,0ˆk i →A=−9,0ˆj.
- Jeżeli →A×→F=→B×→F, to czy możemy wywnioskować, że →A=→B?
- Jeżeli →A⋅→F=→B⋅→F, to czy możemy wywnioskować, że →A=→B?
- Jeżeli F→A=→BF, to czy możemy wywnioskować, że →A=→B?
Dlaczego tak lub dlaczego nie?