Przejdź do treściPrzejdź do informacji o dostępności

Podsumowanie

9.1 Rodzaje wiązań cząsteczkowych

  • Cząsteczki tworzone są przez dwa główne typy wiązań: wiązanie jonowe i wiązanie kowalencyjne. W wiązaniu jonowym elektron jest przenoszony z jednego atomu na drugi, a w kowalencyjnym elektron jest dzielony (uwspólniany) między atomy.
  • Na zmianę energii towarzyszącej wiązaniu jonowemu składają się trzy główne procesy: oderwanie elektronu z jednego atomu, przyłączenie elektronu do drugiego atomu, oddziaływanie kulombowskie powstałych jonów.
  • Wiązanie kowalencyjne tworzone jest przez przestrzennie symetryczną funkcję falową.
  • Wiązania atomów z cząsteczkami są opisywane przy pomocy kombinacji liniowych funkcji falowych (hybrydyzacja).

9.2 Widma cząsteczkowe

  • Cząsteczki posiadają energię oscylacyjną i rotacyjną.
  • Różnice energii między sąsiednimi poziomami oscylacyjnymi są większe niż między sąsiednimi poziomami rotacyjnymi.
  • Odległość między pikami w widmie absorpcyjnym jest zależna od odwrotności momentu bezwładności.
  • Przejścia między oscylacyjnymi i rotacyjnymi poziomami energetycznymi podlegają regułom wyboru.

9.3 Wiązania w ciałach stałych

  • Struktury upakowania jonów w prostych kryształach jonowych soli to zwykle FCC i BCC.
  • Gęstość kryształu związana jest z odwrotnością odległości równowagowej.
  • Energia dysocjacji jest duża, jeśli odległość równowagowa jest mała.
  • Gęstości i promienie równowagowe popularnych kryształów soli (FCC) są niemal takie same.

9.4 Model elektronów swobodnych w metalach

  • Metale przewodzą prąd elektryczny, który tworzy wielka liczba przypadkowo zderzających się i niemal swobodnych elektronów.
  • Dozwolone energie elektronów są skwantowane. Kwantowanie to ujawnia się w formie bardzo dużych energii elektronów, nawet w T=0⁢KT=0⁢K T=\SI{0}{\kelvin}.
  • Dozwolone energie elektronów w metalach związane są z masą elektronu oraz koncentracją elektronów w metalu.
  • Gęstość stanów elektronowych w metalach rośnie z energią, ponieważ sposobów, na jakie elektron może zajmować stany o wyższej energii, jest więcej niż w przypadku stanów o niższej energii.
  • Zakaz Pauliego mówi, że tylko dwa elektrony (o spinie w górę i spinie w dół) mogą zajmować stan na danym poziomie energetycznym. Dlatego elektrony zapełniają te poziomy energetyczne (od najniższego do najwyższego) w T=0⁢KT=0⁢K T=\SI{0}{\kelvin}, a ostatni i najwyższy obsadzony poziom energii jest nazywany energią Fermiego.

9.5 Teoria pasmowa ciał stałych

  • Poziomy energetyczne elektronów w krysztale można wyznaczyć, rozwiązując równanie Schrödingera dla periodycznego potencjału i przez analizę zmian elektronowej struktury energetycznej, gdy atomy zbliżają się do siebie z dużej odległości.
  • Strukturę energetyczną kryształu tworzą pasma, wewnątrz których energia zmienia się w sposób ciągły, oraz przerwy energetyczne między tymi pasmami.
  • Zdolność ciała do przewodzenia prądu zależy od jego struktury elektronowej.

9.6 Półprzewodniki i domieszkowanie

  • Struktura energetyczna półprzewodnika może być modyfikowana poprzez zamianę części atomów w sieci innymi atomami (domieszkowanie).
  • Domieszkowanie typu n powoduje powstanie nowych dozwolonych poziomów energetycznych tuż poniżej pasma przewodnictwa.
  • Domieszkowanie typu p powoduje powstanie nowych dozwolonych poziomów energetycznych tuż powyżej pasma walencyjnego.
  • Efekt Halla można wykorzystać do wyznaczenia ładunku, prędkości unoszenia i koncentracji nośników w półprzewodniku.

9.7 Przyrządy półprzewodnikowe

  • Dioda półprzewodnikowa oparta jest na złączu n–p. Pozwala ona na przepływ prądu tylko w jednym kierunku. Przy polaryzacji w kierunku przewodzenia prąd rośnie wykładniczo z napięciem.
  • Tranzystor wykorzystuje układ złączy n–p–n. Tranzystor jest zaworem elektrycznym, za pomocą którego można sterować prądem w obwodzie.
  • Tranzystor jest kluczowym elementem składowym we wzmacniaczach dźwięku, komputerach i wielu innych urządzeniach.

9.8 Nadprzewodnictwo

  • Nadprzewodnictwo charakteryzuje się dwiema cechami: przewodzeniem elektronów przy zerowej oporności i wypychaniem pola magnetycznego.
  • Aby pojawiło się nadprzewodnictwo, potrzebna jest niska temperatura.
  • Silne pole magnetyczne niszczy nadprzewodnictwo.
  • Nadprzewodnictwo w nadprzewodnikach można wyjaśnić, używając koncepcji par Coopera.
Cytowanie i udostępnianie
Ponowne wykorzystanie i redystrybucja tej treści w formacie cyfrowym lub drukowanym:
  • Ten podręcznik nie może być wykorzystywany do trenowania dużych modeli językowych ani w żaden inny sposób przetwarzany przez duże modele językowe lub rozwiązania generatywnej sztucznej inteligencji bez uprzedniej pisemnej zgody OpenStax Poland.
  • Ten podręcznik jest wydany na licencji Uznanie autorstwa (CC BY), co oznacza, że możesz ponownie wykorzystywać i modyfikować materiał wyłącznie w celach niekomercyjnych, musisz uznać autorstwo OpenStax Poland oraz musisz rozpowszechniać wszelkie utwory zależne na tej samej licencji.
  • Jakikolwiek komercyjny druk tego podręcznika, w tym z wykorzystaniem lokalnej lub niestandardowej drukarni, wymaga zgody OpenStax Poland oraz podania odpowiedniego cytowania.
  • Obrazy, aktywności, testy i podobne elementy tego podręcznika objęte prawami autorskimi OpenStax Poland podlegają tej samej licencji – CC-BY-NC-SA. Mogą być wykorzystywane w celach niekomercyjnych z uznaniem autorstwa. Użycie komercyjne wymaga zgody.
  • Prośby o zgodę: Każdy, kto zamierza włączyć tę treść (w tym tekst, obrazy i inne elementy) do dużych modeli językowych, wykorzystać ją w rozwiązaniach opartych na sztucznej inteligencji, użyć jej komercyjnie (w tym w druku) i/lub ma pytania dotyczące innego przypadku użycia, może skorzystać z naszego formularza wniosku o ponowne wykorzystanie.
Cytowanie i udostępnienia
  • Jeśli rozpowszechniasz tę książkę w formie drukowanej w celach niekomercyjnych, umieść na każdej jej kartce informację:
    Treści dostępne za darmo na https://openstax.org/books/fizyka-dla-szk%C3%B3%C5%82-wy%C5%BCszych-tom-3/pages/1-wstep
  • Jeśli rozpowszechniasz całą książkę lub jej fragment w formacie cyfrowym w celach niekomercyjnych, dla każdej strony zawierającej treści OpenStax musisz udostępnić utwór zależny na tej samej licencji CC-BY-NC-SA co oryginał oraz na każdym widoku strony umieścić informację:
    Treści dostępne za darmo na https://openstax.org/books/fizyka-dla-szk%C3%B3%C5%82-wy%C5%BCszych-tom-3/pages/1-wstep
Cytowanie

Poniższe informacje zawierają dane potrzebne do utworzenia cytowania w większości głównych stylów (APA, MLA itp.); musisz przeformatować i zorganizować te informacje zgodnie z wymaganiami danego stylu. Jeśli chcesz zacytować tę książkę, skorzystaj z dostępnych narzędzi do tworzenia wpisów bibliograficznych, jak np.: ten.

© 21 wrz 2022 OpenStax Poland. Treść książki została wytworzona przez OpenStax na licencji Uznanie autorstwa (CC BY). Nazwa OpenStax Poland i OpenStax, logo OpenStax Poland i OpenStax, okładki OpenStax Poland iOpenStax, nazwa OpenStax CNX oraz OpenStax CNX logo, jak również nazwa i logo Rice University oraz powiązane znaki towarowe i słowne, nie podlegają licencji Creative Commons i wykorzystanie ich jest dozwolone wyłącznie na mocy uprzedniego pisemnego upoważnienia przez Rice University.