Przejdź do treściPrzejdź do informacji o dostępnościMenu skrótów klawiszowych
Logo OpenStax

Spis treści
  1. Przedmowa
  2. 1 Wstęp do makroekonomii
    1. Wprowadzenie do rozdziału
    2. 1.1 PKB, czyli jak mierzyć kondycję gospodarki?
    3. 1.2 Przeliczanie wartości nominalnych na realne
    4. 1.3 Śledzenie zmian realnego PKB w czasie
    5. 1.4 Porównywanie PKB w różnych krajach
    6. 1.5 Czy za pomocą PKB można zmierzyć dobrobyt?
    7. Kluczowe pojęcia
    8. Podsumowanie
    9. Pytania sprawdzające
    10. Sprawdź wiedzę
    11. Ćwicz myślenie krytyczne
    12. Problemy
  3. 2 Wzrost gospodarczy
    1. Wprowadzenie do rozdziału
    2. 2.1 Współczesny wzrost gospodarczy
    3. 2.2 Wydajność pracy a wzrost gospodarczy
    4. 2.3 Czynniki wzrostu gospodarczego
    5. 2.4 Konwergencja dochodowa
    6. Kluczowe pojęcia
    7. Podsumowanie
    8. Pytania sprawdzające
    9. Sprawdź wiedzę
    10. Ćwicz myślenie krytyczne
    11. Problemy
  4. 3 Bezrobocie
    1. Wprowadzenie do rozdziału
    2. 3.1 W jaki sposób ekonomiści definiują i obliczają stopę bezrobocia 
    3. 3.2 Zmiany poziomu bezrobocia
    4. 3.3 Przyczyny bezrobocia w krótkim okresie
    5. 3.4 Przyczyny bezrobocia w długim okresie
    6. Kluczowe pojęcia
    7. Podsumowanie
    8. Pytania sprawdzające
    9. Sprawdź wiedzę
    10. Ćwicz myślenie krytyczne
    11. Problemy
  5. 4 Inflacja
    1. Wprowadzenie do rozdziału
    2. 4.1 Pomiar inflacji
    3. 4.2 Jak mierzyć zmianę kosztów utrzymania?
    4. 4.3 Zmiany inflacji na świecie
    5. 4.4 Zamieszanie wokół inflacji
    6. 4.5 Indeksacja i jej ograniczenia
    7. Kluczowe pojęcia
    8. Podsumowanie
    9. Pytania sprawdzające
    10. Sprawdź wiedzę
    11. Ćwicz myślenie krytyczne
    12. Problemy
  6. 5 Handel zagraniczny i przepływy kapitałowe
    1. Wprowadzenie do rozdziału
    2. 5.1 Obliczanie bilansu handlowego
    3. 5.2 Bilans handlowy w kontekście historycznym
    4. 5.3 Bilans handlowy i przepływy kapitału
    5. 5.4 Tożsamość krajowych oszczędności i inwestycji
    6. 5.5 Czy deficyt handlowy ma jakieś zalety?
    7. 5.6 Różnica między saldem bilansu handlowego a poziomem wymiany handlowej
    8. Kluczowe pojęcia
    9. Podsumowanie
    10. Pytania sprawdzające
    11. Sprawdź wiedzę
    12. Ćwicz myślenie krytyczne
    13. Problemy
  7. 6 Makroekonomiczne krzywe popytu i podaży
    1. Wprowadzenie do rozdziału
    2. 6.1 Popyt i podaż z perspektywy makroekonomicznej
    3. 6.2 Model popytu globalnego i podaży globalnej (AD-AS)
    4. 6.3 Przesunięcie krzywej podaży globalnej 
    5. 6.4 Przesunięcie krzywej popytu globalnego
    6. 6.5 Jak model AD-AS wyjaśnia tempo wzrostu gospodarczego, stopę bezrobocia i zmiany inflacji
    7. 6.6 Prawa Keynesa i Saya w modelu AD-AS
    8. Kluczowe pojęcia
    9. Podsumowanie
    10. Pytania sprawdzające
    11. Sprawdź wiedzę
    12. Ćwicz myślenie krytyczne
    13. Problemy
  8. 7 Model keynesowski
    1. Wprowadzenie do rozdziału
    2. 7.1 Popyt globalny w modelu keynesowskim
    3. 7.2 Najważniejsze elementy modelu keynesowskiego
    4. 7.3 Krzywa Phillipsa
    5. 7.4 Funkcjonowanie rynku z perspektywy keynesowskiej
    6. Kluczowe pojęcia
    7. Podsumowanie
    8. Pytania sprawdzające
    9. Sprawdź wiedzę
    10. Ćwicz myślenie krytyczne
  9. 8 Model neoklasyczny
    1. Wprowadzenie do rozdziału
    2. 8.1 Podstawy podejścia neoklasycznego
    3. 8.2 Wpływ podejścia neoklasycznego na politykę fiskalną i pieniężną
    4. 8.3 Poszukiwanie równowagi między modelem keynesowskim a neoklasycznym
    5. Kluczowe pojęcia
    6. Podsumowanie
    7. Pytania sprawdzające
    8. Sprawdź wiedzę
    9. Ćwicz myślenie krytyczne
    10. Problemy
  10. 9 Pieniądz i system bankowy
    1. Wprowadzenie do rozdziału
    2. 9.1 Definicja pieniądza i jego funkcji
    3. 9.2 Agregaty pieniężne M1, M2 i M3
    4. 9.3 Funkcje banków
    5. 9.4 Jak banki kreują pieniądz
    6. Kluczowe pojęcia
    7. Podsumowanie
    8. Pytania sprawdzające
    9. Sprawdź wiedzę
    10. Ćwicz myślenie krytyczne
    11. Problemy
  11. 10 Bank centralny i polityka monetarna
    1. Wprowadzenie do rozdziału
    2. 10.1 Zadania banku centralnego
    3. 10.2 Jak bank centralny wprowadza politykę pieniężną
    4. 10.3 Wpływ polityki pieniężnej na sytuację w gospodarce
    5. 10.4 Pułapki polityki pieniężnej
    6. Kluczowe pojęcia
    7. Podsumowanie
    8. Pytania sprawdzające
    9. Sprawdź wiedzę
    10. Ćwicz myślenie krytyczne
    11. Problemy
  12. 11 Bilans płatniczy i kursy walutowe
    1. Wprowadzenie do rozdziału
    2. 11.1 Jak działają rynki walutowe
    3. 11.2 Przesunięcia krzywych popytu i podaży na rynkach walutowych
    4. 11.3 Skutki makroekonomiczne zmian kursów walutowych
    5. 11.4 Polityki kursowe
    6. Kluczowe pojęcia
    7. Podsumowanie
    8. Pytania sprawdzające
    9. Sprawdź wiedzę
    10. Ćwicz myślenie krytyczne
    11. Problemy
  13. 12 Polityka fiskalna
    1. Wprowadzenie do rozdziału
    2. 12.1 Wydatki państwa
    3. 12.2 Deficyt i dług publiczny
    4. 12.3 Dyskrecjonalna polityka fiskalna wykorzystywana do walki z recesją, bezrobociem i inflacją
    5. 12.4 Automatyczne stabilizatory koniunktury
    6. 12.5 Realne wyzwania wykorzystywania dyskrecjonalnej polityki fiskalnej
    7. 12.6 Polityka zrównoważonego budżetu: za i przeciw
    8. Kluczowe pojęcia
    9. Podsumowanie
    10. Pytania sprawdzające
    11. Sprawdź wiedzę
    12. Ćwicz myślenie krytyczne
    13. Problemy
  14. 13 Wpływ polityki fiskalnej na gospodarkę
    1. Wprowadzenie do rozdziału
    2. 13.1 Wpływ długu publicznego na bilans handlowy i inwestycje
    3. 13.2 Polityka fiskalna a bilans handlowy
    4. 13.3 Jak dług publiczny wpływa na oszczędności prywatne
    5. 13.4 Polityka fiskalna, inwestycje i wzrost gospodarczy
    6. Kluczowe pojęcia
    7. Podsumowanie
    8. Pytania sprawdzające
    9. Sprawdź wiedzę
    10. Ćwicz myślenie krytyczne
    11. Problemy
  15. 14 Ekonomia rozwoju - zróżnicowanie polityki ekonomicznej na świecie
    1. Wprowadzenie do rozdziału
    2. 14.1 Zróżnicowanie gospodarek na świecie
    3. 14.2 Wzrost poziomu życia
    4. 14.3 Przyczyny bezrobocia na świecie
    5. 14.4 Przyczyny inflacji w różnych krajach i regionach
    6. 14.5 Obawy dotyczące pogorszenia konkurencyjności międzynarodowej
    7. Kluczowe pojęcia
    8. Podsumowanie
    9. Pytania sprawdzające
    10. Sprawdź wiedzę
    11. Ćwicz myślenie krytyczne
    12. Problemy
  16. 15 Teoria handlu międzynarodowego
    1. Wprowadzenie do rozdziału
    2. 15.1 Przewaga absolutna i komparatywna
    3. 15.2 Co się stanie, gdy kraj ma przewagę absolutną w produkcji wszystkich dóbr?
    4. 15.3 Handel wewnątrzgałęziowy między podobnymi gospodarkami
    5. 15.4 Korzyści z ograniczenia barier w handlu międzynarodowym
    6. Kluczowe pojęcia
    7. Podsumowanie
    8. Pytania sprawdzające
    9. Sprawdź wiedzę
    10. Ćwicz myślenie krytyczne
    11. Problemy
  17. 16 Globalizacja i protekcjonizm
    1. Wprowadzenie do rozdziału
    2. 16.1 Protekcjonizm: pośrednia subwencja od konsumentów dla producentów
    3. 16.2 Handel międzynarodowy i jego wpływ na miejsca pracy, płace i warunki pracy
    4. 16.3 Argumenty na rzecz ograniczenia importu
    5. 16.4 Jak rządy wdrażają politykę handlową: globalnie, regionalnie i na szczeblu krajowym
    6. 16.5 Kompromisy w polityce handlowej
    7. Kluczowe pojęcia
    8. Podsumowanie
    9. Pytania sprawdzające
    10. Sprawdź wiedzę
    11. Ćwicz myślenie krytyczne
    12. Problemy
  18. A Matematyka zastosowana w tym podręczniku
  19. B Model dochodowo-wydatkowy
  20. Rozwiązania zadań
    1. Rozdział 1
    2. Rozdział 2
    3. Rozdział 3
    4. Rozdział 4
    5. Rozdział 5
    6. Rozdział 6
    7. Rozdział 7
    8. Rozdział 8
    9. Rozdział 9
    10. Rozdział 10
    11. Rozdział 11
    12. Rozdział 12
    13. Rozdział 13
    14. Rozdział 14
    15. Rozdział 15
    16. Rozdział 16
  21. Bibliografia
  22. Skorowidz nazwisk
  23. Skorowidz rzeczowy
  24. Skorowidz terminów obcojęzycznych
1.

Odpowiedzi przedstawiono w dwóch poniższych tabelach.

Region PKB (w mln dol.)
Azja Wschodnia i Pacyfik 10 450 032
Ameryka Łacińska i Karaiby 5 339 390
Azja Południowa 2 288 812
Europa Wschodnia i Azja Środkowa 1 862 384
Bliski Wschód i Afryka Północna 1 541 900
Afryka Subsaharyjska 1 287 650
Region PKB per capita (w dol.)
Ameryka Łacińska i Karaiby 9536
Europa Wschodnia i Azja Środkowa 7118
Azja Wschodnia i Pacyfik 5536
Bliski Wschód i Afryka Północna 3456
Afryka Subsaharyjska 1657
Azja Południowa 1482

Azja Wschodnia i Pacyfik to region z najwyższą wartością PKB, ale w przeliczeniu na mieszkańca wartość ta daje mu dopiero trzecie miejsce, po Ameryce Łacińskiej i Karaibach oraz Europie Wschodniej i Azji Środkowej.

2.

Region może mieć kilka krajów o wysokich dochodach, ale też kilka o dochodach niskich. Realny PKB na mieszkańca będzie się znacznie różnić w poszczególnych krajach, więc agregowanie danych dla regionu ma niewielki sens. Na przykład porównanie realnego PKB per capita dla USA, Kanady, Haiti i Hondurasu wygląda zupełnie inaczej niż spojrzenie na te same dane dla Ameryki Północnej jako całości. W związku z tym porównania regionalne są mocno uproszczone i mogą nie odzwierciedlać właściwie cech ekonomicznych poszczególnych krajów.

3.

Poniższa tabela zawiera podsumowanie możliwych odpowiedzi.

Kraje o wysokich dochodach Kraje o średnich dochodach Kraje o niskich dochodach
  • Wspieraj edukację siły roboczej
  • Twórz, inwestuj i wykorzystuj nowe technologie
  • Przyjmij wariant polityki fiskalnej skoncentrowany na inwestycjach, w tym inwestycjach w kapitał ludzki, technologię oraz zakłady produkcyjne i ich wyposażenie
  • Stwórz stabilne i rynkowe otoczenie gospodarcze
  • Stosuj politykę pieniężną, która pozwoli utrzymać niską i stabilną inflację
  • Zminimalizuj ryzyko wahań kursów walutowych, jednocześnie zachęcając do konkurencji krajowej i międzynarodowej
  • Inwestuj w technologię, kapitał ludzki i kapitał rzeczowy
  • Zapewnij zachęty dla podmiotów ekonomicznych wykorzystujące bodźce rynkowe
  • Pracuj nad ograniczeniem zakresu rządowej kontroli nad działalnością gospodarczą
  • Staraj się deregulować sektor bankowo-finansowy
  • Ograniczaj protekcjonistyczną politykę w handlu zagranicznym
  • Wyeliminuj ubóstwo i skrajny głód
  • Wprowadź powszechną edukację podstawową
  • Promuj równość płci
  • Zmniejsz wskaźniki śmiertelności niemowląt
  • Wdróż politykę zdrowotną ukierunkowaną na poprawę zdrowia matek
  • Zwalczaj HIV/AIDS, malarię i inne choroby
  • Zapewnij równowagę ekologiczną
  • Rozwijaj globalne partnerstwo na rzecz rozwoju
4.

Kraje o niskich dochodach muszą przyjąć politykę rządową zorientowaną na rozwój rynków i mającą na celu edukację ludności. Po wykonaniu tego kroku kraje o niskich dochodach powinny skoncentrować się na wyeliminowaniu innych problemów społecznych hamujących wzrost. Kraje z problemami gospodarczymi, które utknęły w pułapce ubóstwa, muszą bardziej skupić się na zdrowiu i edukacji oraz stworzyć stabilne otoczenie rynkowe i polityczne. Będzie to stanowiło czynnik przyciągający pomoc międzynarodową i inwestycje zagraniczne. Kraje o średnich dochodach powinny dążyć do wzrostu kapitału rzeczowego i rozwoju innowacji, podczas gdy kraje wysoko uprzemysłowione muszą pracować nad utrzymaniem konkurencyjności swoich gospodarek poprzez innowacje i rozwój nowych technologii.

5.

W przypadku recesji i wzrostu bezrobocia możemy skorzystać z ekspansywnej polityki fiskalnej (obniżenie podatków lub zwiększenie wydatków rządowych) lub ekspansywnej polityki pieniężnej (zwiększenie podaży pieniądza i obniżenie stóp procentowych). Obie polityki stymulują popyt globalny i produkcję, zmniejszając tym samym bezrobocie.

6.

Oprócz wysokiej naturalnej stopy bezrobocia wynikającej z regulacji rządowych za osoby bezrobotne można również uznać ludzi, którzy nie funkcjonują na rynku pracy (wytwarzają np. żywność wyłącznie na własne potrzeby lub są zatrudnieni w sposób całkowicie nienormowany), chociaż nie spełniają oni formalnej definicji naturalnej stopy bezrobocia.

7.

Indeksowanie umów płacowych oznacza, że wynagrodzenie rośnie wraz ze wzrostem cen. Pracownicy, których wynagrodzenia są indeksowane, utrzymują więc poziom życia na stałym realnym poziomie (ich płace zachowują swoją siłę nabywczą). Kiedy zarobki nie są indeksowane lub nie rosną wraz z inflacją, standard życia zatrudnionych maleje.

8.

Wzrost wydatków rządowych przesuwa krzywą AD w prawo, podnosząc zarówno poziom dochodu, jak i cen.

9.

Spadek podaży pieniądza przesunie krzywą AD w lewo i obniży poziom dochodu i cen. Banki będą miały mniej pieniędzy do pożyczania. Stopy procentowe będą rosły, wpływając na konsumpcję i inwestycje, które są kluczowymi składnikami zagregowanego popytu.

10.

Biorąc pod uwagę wysoki poziom aktywności na międzynarodowych rynkach finansowych, zazwyczaj uważa się, że przepływy finansowe są prawdziwą przyczyną nierównowagi handlowej. Na przykład Stany Zjednoczone miały ogromny deficyt handlowy na przełomie XX i XXI w., ponieważ przyciągały ogromne ilości kapitału zagranicznego. Mniejsze kraje, które również były w stanie zachęcić kapitał zagraniczny do inwestycji, obawiają się, że jeśli napływy nagle zamienią się w odpływy, wynikające z tego osłabienie ich waluty może załamać system bankowy i wywołać głęboką recesję.

11.

W takiej sytuacji zmniejszy się popyt na krajową walutę (krzywa popytu na tę walutę przesunie się w lewo), obniżając jej kurs wymiany.

Cytowanie i udostępnianie

Chcesz zacytować, udostępnić albo zmodyfikować treść tej książki? Została ona wydana na licencji Uznanie autorstwa (CC BY) , która wymaga od Ciebie uznania autorstwa OpenStax.

Cytowanie i udostępnienia
  • Jeśli rozpowszechniasz tę książkę w formie drukowanej, umieść na każdej jej kartce informację:
    Treści dostępne za darmo na https://openstax.org/books/makroekonomia-podstawy/pages/1-wprowadzenie-do-rozdzialu
  • Jeśli rozpowszechniasz całą książkę lub jej fragment w formacie cyfrowym, na każdym widoku strony umieść informację:
    Treści dostępne za darmo na https://openstax.org/books/makroekonomia-podstawy/pages/1-wprowadzenie-do-rozdzialu
Cytowanie

© 19 paź 2023 OpenStax. Treść książki została wytworzona przez OpenStax na licencji Uznanie autorstwa (CC BY) . Nazwa OpenStax, logo OpenStax, okładki OpenStax, nazwa OpenStax CNX oraz OpenStax CNX logo nie podlegają licencji Creative Commons i wykorzystanie ich jest dozwolone wyłącznie na mocy uprzedniego pisemnego upoważnienia przez Rice University.