Przejdź do treściPrzejdź do informacji o dostępności

Kluczowe pojęcia

bilans emisji gazów cieplarnianych (ang. carbon footprint)
metoda diagnostyczna pozwalająca oszacować wielkość emisji gazów cieplarnianych związanych z procesem produkcji (w firmie) bądź konsumpcji określonego dobra (np. w gospodarstwie domowym)
cykl emisyjny (ang. emission cycle)
suma emisji gazów cieplarnianych związanych z tworzeniem łańcucha wartości w przedsiębiorstwie
emisje pośrednie (ang. indirect emissions)
emisje związane z cyklem produkcji danej firmy, które jednak nie zostały przez nią wygenerowane bezpośrednio (np. emisje związane z produkcją podzespołów bądź opakowań)
greenwashing
w wolnym tłumaczeniu „ekościema”, „zielone mydlenie oczu” czy „zielone kłamstwo”: zjawisko polegające na wywoływaniu u klientów poszukujących towarów wytworzonych zgodnie z zasadami ekologii i ochrony środowiska wrażenia, że produkt lub przedsiębiorstwo go wytwarzająca są w zgodzie z naturą i ekologią
Indeks podatności na zmiany klimatu (ang. The Climate Change Vulnerability Index)
syntetyczny miernik pozwalający ocenić podatność populacji ludzkich na ekstremalne zjawiska klimatyczne i zmiany klimatu w ciągu najbliższych 30 lat. Indeks łączy narażenie na ekstremalne zjawiska klimatyczne i zmiany z obecną wrażliwością człowieka na te czynniki klimatyczne oraz zdolnością poszczególnych krajów do przystosowania się do skutków zmian klimatu. Miernik ten pomaga firmom obliczać ryzyko związane z przyszłą zmianą klimatu
klimatyczny hedging (ang. hedging of climate risks with financial portfolios)
strategia inwestycyjna polegająca a budowaniu portfela aktywów finansowych złożonych z funduszy inwestycyjnych firm działających w duchu zrównoważonego rozwoju. Dzięki temu aktywa finansowe stają się swoistym ubezpieczeniem w czasach zwiększonego ryzyka klimatycznego, pozwalającym osiągnąć odporność na klimatyczny kryzys
kryteria ESG (ang. Environment, Social and Governance criteria)
skrót oznaczający czynniki, w oparciu o które tworzone są ratingi i oceny pozafinansowe przedsiębiorstw, państw i innych organizacji. Składają się one z 3 elementów: E – Środowisko, S – Społeczna odpowiedzialność i G – Ład korporacyjny
kryzys klimatyczny (ang. climate crisis)
sytuacja polegająca na realizacji ryzyk związanych ze zmianą klimatu
mitygacja (ang. mitigation)
ograniczanie zmiany klimatu, ogół działań mających na celu zmniejszanie skali lub tempa globalnego ocieplenia oraz jego skutków. Mitygacja obejmuje działania zmierzające do zmniejszania emisji gazów cieplarnianych przez człowieka oraz rozwiązania geoinżynieryjne
ryzyko materialne (ang. material risk)
zagrożenia życia i mienia związane z nasileniem się ekstremalnych zjawisk pogodowych
ryzyko prawne (ang. legal responsibility risk)
ryzyko odpowiedzialności prawnej związane z zaniechaniem wdrożenia regulacji i norm związanych z zieloną transformacją
ryzyko przejściowe
patrz: ryzyko transformacyjne
ryzyko transformacyjne (ang. transition risk)
w kontekście zmian klimatycznych ryzyko transformacyjne jest nieodłączne dla zmieniających się strategii, polityk lub inwestycji, ponieważ społeczeństwo i przemysł pracują nad zmniejszeniem swojej zależności od węgla i wpływu na klimat
ślad węglowy
patrz: bilans emisji gazów cieplarnianych
zmiana klimatu (ang. climate change)
zmiana klimatu wywołana przez globalne ocieplenie odnosi się do długoterminowych warunków pogodowych na Ziemi, takich jak temperatura, poziom mórz i opady. Odkąd powstała nasza planeta – 4,5 mld lat temu – klimat na niej wielokrotnie ulegał drastycznym zmianom. Na przemian następowały okresy ocieplenia i ochłodzenia. Takie cykle zawsze utrzymywały się przez dziesiątki tysięcy lub miliony lat. W ciągu ostatnich 150 lat (w erze przemysłowej) temperatury rosły jednak szybciej niż kiedykolwiek
zrównoważone aktywa finansowe (ang. sustainable equity)
Aktywa finansowe związane z praktyką zrównoważonego inwestowania, w duchu odpowiedzialności środowiskowej i społecznej biznesu. Aktywa te integrują kryteria środowiskowe, społeczne i ładu korporacyjnego (ESG) w procesie inwestycyjnym, w celu stymulowania zrównoważonego rozwoju całej gospodarki. Do aktywów tych zaliczamy: zrównoważone obligacje, zrównoważone pożyczki oraz zrównoważone fundusze inwestycyjne
zrównoważone instrumenty finansowe
patrz: zrównoważone aktywa finansowe
zrównoważone obligacje (ang. sustainable bonds)
instrumenty dłużne stałego dochodu pozwalające na realizację projektów inwestycyjnych zgodnych z celami zrównoważonego rozwoju
zrównoważone pożyczki (ang. sustainable loans)
forma finansowania działalności inwestycyjnej przedsiębiorstw w duchu zrównoważonego rozwoju
Cytowanie i udostępnianie
Ponowne wykorzystanie i redystrybucja tej treści w formacie cyfrowym lub drukowanym:
  • Ten podręcznik nie może być wykorzystywany do trenowania dużych modeli językowych ani w żaden inny sposób przetwarzany przez duże modele językowe lub rozwiązania generatywnej sztucznej inteligencji bez uprzedniej pisemnej zgody OpenStax Poland.
  • Ten podręcznik jest wydany na licencji Uznanie autorstwa (CC BY), co oznacza, że możesz ponownie wykorzystywać i modyfikować materiał wyłącznie w celach niekomercyjnych, musisz uznać autorstwo OpenStax Poland oraz musisz rozpowszechniać wszelkie utwory zależne na tej samej licencji.
  • Jakikolwiek komercyjny druk tego podręcznika, w tym z wykorzystaniem lokalnej lub niestandardowej drukarni, wymaga zgody OpenStax Poland oraz podania odpowiedniego cytowania.
  • Obrazy, aktywności, testy i podobne elementy tego podręcznika objęte prawami autorskimi OpenStax Poland podlegają tej samej licencji – CC-BY-NC-SA. Mogą być wykorzystywane w celach niekomercyjnych z uznaniem autorstwa. Użycie komercyjne wymaga zgody.
  • Prośby o zgodę: Każdy, kto zamierza włączyć tę treść (w tym tekst, obrazy i inne elementy) do dużych modeli językowych, wykorzystać ją w rozwiązaniach opartych na sztucznej inteligencji, użyć jej komercyjnie (w tym w druku) i/lub ma pytania dotyczące innego przypadku użycia, może skorzystać z naszego formularza wniosku o ponowne wykorzystanie.
Cytowanie i udostępnienia
  • Jeśli rozpowszechniasz tę książkę w formie drukowanej w celach niekomercyjnych, umieść na każdej jej kartce informację:
    Treści dostępne za darmo na https://openstax.org/books/mikroekonomia-podstawy/pages/1-wprowadzenie-do-rozdzialu
  • Jeśli rozpowszechniasz całą książkę lub jej fragment w formacie cyfrowym w celach niekomercyjnych, dla każdej strony zawierającej treści OpenStax musisz udostępnić utwór zależny na tej samej licencji CC-BY-NC-SA co oryginał oraz na każdym widoku strony umieścić informację:
    Treści dostępne za darmo na https://openstax.org/books/mikroekonomia-podstawy/pages/1-wprowadzenie-do-rozdzialu
Cytowanie

Poniższe informacje zawierają dane potrzebne do utworzenia cytowania w większości głównych stylów (APA, MLA itp.); musisz przeformatować i zorganizować te informacje zgodnie z wymaganiami danego stylu. Jeśli chcesz zacytować tę książkę, skorzystaj z dostępnych narzędzi do tworzenia wpisów bibliograficznych, jak np.: ten.

© 20 maj 2025 OpenStax Poland. Treść książki została wytworzona przez OpenStax na licencji Uznanie autorstwa (CC BY). Nazwa OpenStax Poland i OpenStax, logo OpenStax Poland i OpenStax, okładki OpenStax Poland iOpenStax, nazwa OpenStax CNX oraz OpenStax CNX logo, jak również nazwa i logo Rice University oraz powiązane znaki towarowe i słowne, nie podlegają licencji Creative Commons i wykorzystanie ich jest dozwolone wyłącznie na mocy uprzedniego pisemnego upoważnienia przez Rice University.