Kluczowe pojęcia
- bezrobocie cykliczne (ang. cyclical unemployment)
- bezrobocie, które jest ściśle związane z cyklem koniunkturalnym, np. wyższe bezrobocie występuje podczas recesji
- bezrobocie frykcyjne (ang. frictional unemployment)
- bezrobocie związane z naturalnym procesem zmiany pracy przez pracowników
- bezrobocie koniunkturalne
- zob. bezrobocie cykliczne
- bezrobocie krótkotrwałe
- zob. bezrobocie frykcyjne
- bezrobocie przejściowe
- zob. bezrobocie frykcyjne
- bezrobocie strukturalne (ang. structural unemployment)
- bezrobocie, które jest konsekwencją niedopasowania kwalifikacji pracowników i potrzeb pracodawców lub miejsc zgłaszania popytu na pracę i występowania jej podaży
- bierni zawodowo
- zob. osoby pozostające poza zasobem siły roboczej
- brak możliwości koordynacji płac względnych (ang. relative wage coordination argument)
- ogólna/powszechna redukcja płac w całej gospodarce jest trudna do przeprowadzenia, gdyż wystawia pracodawców na silną pokusę niedotrzymania porozumienia; konsekwencją jest brak akceptacji pracowników dla takich propozycji
- model „swój-obcy” (ang. insider-outsider)
- osoby już pracujące w firmie, znające jej procedury i sposób funkcjonowania, są traktowane jak swoi, pozostali pracownicy i chętni do podjęcia pracy są uważani za obcych; w konsekwencji poziom wynagrodzeń swoich jest utrzymywany, nie maleją one nawet wtedy, gdy obniżka umożliwiłaby zatrudnienie obcych
- model insider-outsider
- zob. model „swój-obcy”
- naturalna stopa bezrobocia (ang. natural rate of unemployment)
- bezrobocie, które występuje nawet w gospodarce pozostającej w doskonałej kondycji, jego istnienie jest uwarunkowane kombinacją czynników ekonomicznych, społecznych i politycznych
- niepisane kontrakty (ang. implicit contract)
- obowiązujące na rynku pracy niepisane umowy, zgodnie z którymi pracodawca stara się nie dopuścić do spadku wysokości płac, gdy gospodarka zmaga się ze stagnacją, recesją lub dane przedsiębiorstwo doświadcza jakichś problemów, a pracownicy w zamian nie oczekują ogromnych podwyżek wynagrodzeń, gdy gospodarka lub firma są w świetnej kondycji
- osoby nieaktywne zawodowo
- zob. osoby pozostające poza zasobem siły roboczej
- osoby pozostające poza zasobem siły roboczej (ang. out of the labor force)
- osoby, które nie pracują i nie poszukują pracy, bez względu na to, czy chcą pracować, czy też nie; tacy ludzie określani są także jako nieaktywni zawodowo
- osoby zniechęcone poszukiwaniami pracy (ang. discouraged workers)
- osoby, które przestały szukać zatrudnienia z powodu braku odpowiednich miejsc pracy
- selekcja negatywna w przypadku obniżek płac (ang. adverse selection)
- sytuacja, gdy pracodawca obniża płace wszystkim pracownikom, w wyniku czego najlepsi z nich odchodzą do innych firm
- stopa aktywności zawodowej (ang. labor force participation rate)
- odsetek populacji dorosłych osób (w Polsce w wieku 15–89 lat), które są zatrudnione albo też bezrobotne, ale poszukują pracy
- stopa bezrobocia (ang. unemployment rate)
- odsetek osób dorosłych, które są aktywne zawodowo, ale nie pracują; inaczej mówiąc, są to osoby, które aktywnie poszukują pracy i są gotowe niezwłocznie ją podjąć
- teoria płac efektywnościowych (ang. efficiency wage theory)
- teoria mówiąca, że produktywność pracowników, zarówno traktowanych indywidualnie, jak i całych grup, wzrośnie, jeśli pracodawca będzie im płacił więcej niż wynosi wysokość wynagrodzenia ustalona na konkurencyjnym rynku pracy
- teoria płac wydajnościowych
- zob. teoria płac efektywnościowych
- ukryte kontrakty
- zob. niepisane kontrakty
- zatrudnieni poniżej kwalifikacji (ang. underemployed)
- osoby, które pracują, ale wykonują pracę poniżej swoich kwalifikacji