Przejdź do treściPrzejdź do informacji o dostępnościMenu skrótów klawiszowych
Logo OpenStax
Makroekonomia - Podstawy

15.2 Co się stanie, gdy kraj ma przewagę absolutną w produkcji wszystkich dóbr?

Makroekonomia - Podstawy15.2 Co się stanie, gdy kraj ma przewagę absolutną w produkcji wszystkich dóbr?

Spis treści
  1. Przedmowa
  2. 1 Wstęp do makroekonomii
    1. Wprowadzenie do rozdziału
    2. 1.1 PKB, czyli jak mierzyć kondycję gospodarki?
    3. 1.2 Przeliczanie wartości nominalnych na realne
    4. 1.3 Śledzenie zmian realnego PKB w czasie
    5. 1.4 Porównywanie PKB w różnych krajach
    6. 1.5 Czy za pomocą PKB można zmierzyć dobrobyt?
    7. Kluczowe pojęcia
    8. Podsumowanie
    9. Pytania sprawdzające
    10. Sprawdź wiedzę
    11. Ćwicz myślenie krytyczne
    12. Problemy
  3. 2 Wzrost gospodarczy
    1. Wprowadzenie do rozdziału
    2. 2.1 Współczesny wzrost gospodarczy
    3. 2.2 Wydajność pracy a wzrost gospodarczy
    4. 2.3 Czynniki wzrostu gospodarczego
    5. 2.4 Konwergencja dochodowa
    6. Kluczowe pojęcia
    7. Podsumowanie
    8. Pytania sprawdzające
    9. Sprawdź wiedzę
    10. Ćwicz myślenie krytyczne
    11. Problemy
  4. 3 Bezrobocie
    1. Wprowadzenie do rozdziału
    2. 3.1 W jaki sposób ekonomiści definiują i obliczają stopę bezrobocia 
    3. 3.2 Zmiany poziomu bezrobocia
    4. 3.3 Przyczyny bezrobocia w krótkim okresie
    5. 3.4 Przyczyny bezrobocia w długim okresie
    6. Kluczowe pojęcia
    7. Podsumowanie
    8. Pytania sprawdzające
    9. Sprawdź wiedzę
    10. Ćwicz myślenie krytyczne
    11. Problemy
  5. 4 Inflacja
    1. Wprowadzenie do rozdziału
    2. 4.1 Pomiar inflacji
    3. 4.2 Jak mierzyć zmianę kosztów utrzymania?
    4. 4.3 Zmiany inflacji na świecie
    5. 4.4 Zamieszanie wokół inflacji
    6. 4.5 Indeksacja i jej ograniczenia
    7. Kluczowe pojęcia
    8. Podsumowanie
    9. Pytania sprawdzające
    10. Sprawdź wiedzę
    11. Ćwicz myślenie krytyczne
    12. Problemy
  6. 5 Handel zagraniczny i przepływy kapitałowe
    1. Wprowadzenie do rozdziału
    2. 5.1 Obliczanie bilansu handlowego
    3. 5.2 Bilans handlowy w kontekście historycznym
    4. 5.3 Bilans handlowy i przepływy kapitału
    5. 5.4 Tożsamość krajowych oszczędności i inwestycji
    6. 5.5 Czy deficyt handlowy ma jakieś zalety?
    7. 5.6 Różnica między saldem bilansu handlowego a poziomem wymiany handlowej
    8. Kluczowe pojęcia
    9. Podsumowanie
    10. Pytania sprawdzające
    11. Sprawdź wiedzę
    12. Ćwicz myślenie krytyczne
    13. Problemy
  7. 6 Makroekonomiczne krzywe popytu i podaży
    1. Wprowadzenie do rozdziału
    2. 6.1 Popyt i podaż z perspektywy makroekonomicznej
    3. 6.2 Model popytu globalnego i podaży globalnej (AD-AS)
    4. 6.3 Przesunięcie krzywej podaży globalnej 
    5. 6.4 Przesunięcie krzywej popytu globalnego
    6. 6.5 Jak model AD-AS wyjaśnia tempo wzrostu gospodarczego, stopę bezrobocia i zmiany inflacji
    7. 6.6 Prawa Keynesa i Saya w modelu AD-AS
    8. Kluczowe pojęcia
    9. Podsumowanie
    10. Pytania sprawdzające
    11. Sprawdź wiedzę
    12. Ćwicz myślenie krytyczne
    13. Problemy
  8. 7 Model keynesowski
    1. Wprowadzenie do rozdziału
    2. 7.1 Popyt globalny w modelu keynesowskim
    3. 7.2 Najważniejsze elementy modelu keynesowskiego
    4. 7.3 Krzywa Phillipsa
    5. 7.4 Funkcjonowanie rynku z perspektywy keynesowskiej
    6. Kluczowe pojęcia
    7. Podsumowanie
    8. Pytania sprawdzające
    9. Sprawdź wiedzę
    10. Ćwicz myślenie krytyczne
  9. 8 Model neoklasyczny
    1. Wprowadzenie do rozdziału
    2. 8.1 Podstawy podejścia neoklasycznego
    3. 8.2 Wpływ podejścia neoklasycznego na politykę fiskalną i pieniężną
    4. 8.3 Poszukiwanie równowagi między modelem keynesowskim a neoklasycznym
    5. Kluczowe pojęcia
    6. Podsumowanie
    7. Pytania sprawdzające
    8. Sprawdź wiedzę
    9. Ćwicz myślenie krytyczne
    10. Problemy
  10. 9 Pieniądz i system bankowy
    1. Wprowadzenie do rozdziału
    2. 9.1 Definicja pieniądza i jego funkcji
    3. 9.2 Agregaty pieniężne M1, M2 i M3
    4. 9.3 Funkcje banków
    5. 9.4 Jak banki kreują pieniądz
    6. Kluczowe pojęcia
    7. Podsumowanie
    8. Pytania sprawdzające
    9. Sprawdź wiedzę
    10. Ćwicz myślenie krytyczne
    11. Problemy
  11. 10 Bank centralny i polityka monetarna
    1. Wprowadzenie do rozdziału
    2. 10.1 Zadania banku centralnego
    3. 10.2 Jak bank centralny wprowadza politykę pieniężną
    4. 10.3 Wpływ polityki pieniężnej na sytuację w gospodarce
    5. 10.4 Pułapki polityki pieniężnej
    6. Kluczowe pojęcia
    7. Podsumowanie
    8. Pytania sprawdzające
    9. Sprawdź wiedzę
    10. Ćwicz myślenie krytyczne
    11. Problemy
  12. 11 Bilans płatniczy i kursy walutowe
    1. Wprowadzenie do rozdziału
    2. 11.1 Jak działają rynki walutowe
    3. 11.2 Przesunięcia krzywych popytu i podaży na rynkach walutowych
    4. 11.3 Skutki makroekonomiczne zmian kursów walutowych
    5. 11.4 Polityki kursowe
    6. Kluczowe pojęcia
    7. Podsumowanie
    8. Pytania sprawdzające
    9. Sprawdź wiedzę
    10. Ćwicz myślenie krytyczne
    11. Problemy
  13. 12 Polityka fiskalna
    1. Wprowadzenie do rozdziału
    2. 12.1 Wydatki państwa
    3. 12.2 Deficyt i dług publiczny
    4. 12.3 Dyskrecjonalna polityka fiskalna wykorzystywana do walki z recesją, bezrobociem i inflacją
    5. 12.4 Automatyczne stabilizatory koniunktury
    6. 12.5 Realne wyzwania wykorzystywania dyskrecjonalnej polityki fiskalnej
    7. 12.6 Polityka zrównoważonego budżetu: za i przeciw
    8. Kluczowe pojęcia
    9. Podsumowanie
    10. Pytania sprawdzające
    11. Sprawdź wiedzę
    12. Ćwicz myślenie krytyczne
    13. Problemy
  14. 13 Wpływ polityki fiskalnej na gospodarkę
    1. Wprowadzenie do rozdziału
    2. 13.1 Wpływ długu publicznego na bilans handlowy i inwestycje
    3. 13.2 Polityka fiskalna a bilans handlowy
    4. 13.3 Jak dług publiczny wpływa na oszczędności prywatne
    5. 13.4 Polityka fiskalna, inwestycje i wzrost gospodarczy
    6. Kluczowe pojęcia
    7. Podsumowanie
    8. Pytania sprawdzające
    9. Sprawdź wiedzę
    10. Ćwicz myślenie krytyczne
    11. Problemy
  15. 14 Ekonomia rozwoju - zróżnicowanie polityki ekonomicznej na świecie
    1. Wprowadzenie do rozdziału
    2. 14.1 Zróżnicowanie gospodarek na świecie
    3. 14.2 Wzrost poziomu życia
    4. 14.3 Przyczyny bezrobocia na świecie
    5. 14.4 Przyczyny inflacji w różnych krajach i regionach
    6. 14.5 Obawy dotyczące pogorszenia konkurencyjności międzynarodowej
    7. Kluczowe pojęcia
    8. Podsumowanie
    9. Pytania sprawdzające
    10. Sprawdź wiedzę
    11. Ćwicz myślenie krytyczne
    12. Problemy
  16. 15 Teoria handlu międzynarodowego
    1. Wprowadzenie do rozdziału
    2. 15.1 Przewaga absolutna i komparatywna
    3. 15.2 Co się stanie, gdy kraj ma przewagę absolutną w produkcji wszystkich dóbr?
    4. 15.3 Handel wewnątrzgałęziowy między podobnymi gospodarkami
    5. 15.4 Korzyści z ograniczenia barier w handlu międzynarodowym
    6. Kluczowe pojęcia
    7. Podsumowanie
    8. Pytania sprawdzające
    9. Sprawdź wiedzę
    10. Ćwicz myślenie krytyczne
    11. Problemy
  17. 16 Globalizacja i protekcjonizm
    1. Wprowadzenie do rozdziału
    2. 16.1 Protekcjonizm: pośrednia subwencja od konsumentów dla producentów
    3. 16.2 Handel międzynarodowy i jego wpływ na miejsca pracy, płace i warunki pracy
    4. 16.3 Argumenty na rzecz ograniczenia importu
    5. 16.4 Jak rządy wdrażają politykę handlową: globalnie, regionalnie i na szczeblu krajowym
    6. 16.5 Kompromisy w polityce handlowej
    7. Kluczowe pojęcia
    8. Podsumowanie
    9. Pytania sprawdzające
    10. Sprawdź wiedzę
    11. Ćwicz myślenie krytyczne
    12. Problemy
  18. A Matematyka zastosowana w tym podręczniku
  19. B Model dochodowo-wydatkowy
  20. Rozwiązania zadań
    1. Rozdział 1
    2. Rozdział 2
    3. Rozdział 3
    4. Rozdział 4
    5. Rozdział 5
    6. Rozdział 6
    7. Rozdział 7
    8. Rozdział 8
    9. Rozdział 9
    10. Rozdział 10
    11. Rozdział 11
    12. Rozdział 12
    13. Rozdział 13
    14. Rozdział 14
    15. Rozdział 15
    16. Rozdział 16
  21. Bibliografia
  22. Skorowidz nazwisk
  23. Skorowidz rzeczowy
  24. Skorowidz terminów obcojęzycznych

Cel dydaktyczny

Po przeczytaniu tego podrozdziału będziesz w stanie:

  • Wskazać związek pomiędzy kosztami produkcji a przewagą komparatywną
  • Zidentyfikować sytuacje, w których handel jest wzajemnie korzystny
  • Wskazać korzyści handlowe, biorąc pod uwagę koszty alternatywne

Czy handel jest możliwy, jeśli jeden kraj ma przewagę absolutną w produkcji wszystkich dóbr? Jest to typowe dla państw o wysokich dochodach, które często mają dobrze wykształconych pracowników, zaawansowany technologicznie sprzęt i dysponują najnowocześniejszymi metodami produkcji. Kraj o wysokich dochodach może wytwarzać wszystkie produkty przy mniejszych nakładach czynników produkcji niż kraj o niskich dochodach. Jeśli jednak państwo o wysokich dochodach jest bardziej wydajne w produkcji wszystkich dóbr, to czy nadal będzie czerpało korzyści z handlu? Mając w pamięci to, co ponad 200 lat temu napisał David Ricardo, zapewne wiesz, że handel polega na wzajemnie korzystnej wymianie. Nawet gdy jeden kraj ma przewagę absolutną w produkcji wszystkich dóbr, handel nadal może przynieść korzyści obu stronom. Dzieje się tak, ponieważ zyski z handlu pochodzą ze specjalizacji zgodnie z teorią przewag komparatywnych.

Możliwości produkcyjne i przewaga komparatywna

Rozważmy przykład handlu pomiędzy Stanami Zjednoczonymi a Meksykiem opisany w Tabeli 15.7. W tym przykładzie do wyprodukowania 1000 par butów potrzeba czterech pracowników w USA, zaś w Meksyku pięciu. Wyprodukowanie 1000 lodówek wymaga jednego robotnika w Stanach Zjednoczonych albo czterech w Meksyku. Stany Zjednoczone mają absolutną przewagę zarówno w produkcji butów, jak i lodówek. Oznacza to, że w USA potrzeba mniej pracowników niż w Meksyku, aby wyprodukować zarówno buty, jak i lodówki.

KrajLiczba pracowników potrzebnych do wyprodukowania 1000 par butówLiczba pracowników potrzebnych do wyprodukowania 1000 lodówek
USA41
Meksyk54
Tabela 15.7 Zasoby potrzebne do produkcji butów i lodówek

Absolutna przewaga porównuje po prostu produktywność pracowników pomiędzy krajami, odpowiadając na pytanie o to, jakie nakłady są konieczne do produkcji określonej liczby butów w Meksyku, a jakie do wytworzenia tej samej liczby obuwia w USA. Przewaga komparatywna stawia to samo pytanie nieco inaczej. Zamiast porównywać, ilu pracowników potrzeba do wyprodukowania danego dobra, stawiane jest pytanie: „Z czego muszę zrezygnować, aby móc wyprodukować konkretne dobro (np. buty) w danym kraju?”. Innymi słowy, przewaga komparatywna wskazuje na to dobro, w przypadku którego przewaga absolutna jest relatywnie większa lub absolutna słabość relatywnie mniejsza. Stany Zjednoczone mogą wyprodukować 1000 par butów przy liczbie pracowników wynoszącej 4/5 tej w Meksyku (czterech na pięciu), ale mogą wytworzyć 1000 lodówek przy zaledwie 1/4 liczby pracowników, która jest potrzebna do tego samego procesu wytwórczego w Meksyku (jeden na czterech). A zatem Stany Zjednoczone mają przewagę komparatywną w produkcji lodówek (bowiem w tej dziedzinie ich przewaga absolutna jest większa niż w przypadku butów), zaś Meksyk dysponuje przewagą komparatywną w produkcji butów (gdyż tu jego strata absolutna w stosunku do Stanów Zjednoczonych jest mniejsza niż w przypadku lodówek).

Obustronnie korzystny handel oparty na przewadze komparatywnej

Kiedy dwa kraje zwiększają produkcję w obszarze swojej przewagi komparatywnej i handlują między sobą, oba mogą na tym skorzystać. Ponownie krzywa możliwości produkcyjnych jest użytecznym narzędziem do wizualizacji tych korzyści.

Rozważmy sytuację, w której Stany Zjednoczone i Meksyk mają po 40 pracowników. Tabela 15.8 pokazuje, że jeśli Stany Zjednoczone podzielą swoje zasoby pracy tak, aby 40 robotników produkowało buty, to ponieważ do wyprodukowania 1000 par butów potrzeba czterech robotników, w sumie zostanie wyprodukowanych 10 000 par butów. (Jeśli czterech robotników może wyprodukować 1000 par butów, to 40 robotników wyprodukuje 10 000 par). Jeśli 40 pracowników w Stanach Zjednoczonych produkuje lodówki, a każdy pracownik może wyprodukować 1000 lodówek, to w sumie wyprodukowanych zostanie 40 000 lodówek.

KrajProdukcja butów (liczba par) przy wykorzystaniu 40 pracownikówProdukcja lodówek (liczba sztuk) przy wykorzystaniu 40 pracowników
USA10 000lub40 000
Meksyk8 000lub10 000
Tabela 15.8 Możliwości produkcyjne w warunkach pełnej specjalizacji bez handlu

Na mocy definicji nachylenie krzywej możliwości produkcyjnych dla każdego kraju odzwierciedla koszt alternatywny wyprodukowania jednego dobra (lodówek) wyrażony w jednostkach drugiego dobra (parach butów) – gdy siła robocza jest przenoszona z produkcji jednego dobra do wytwarzania drugiego (zob. Ilustracja 15.4).

Dwa panele na wykresie przedstawiają dwie krzywe możliwości produkcyjnych dla Stanów Zjednoczonych (z lewej strony) i Meksyku (z prawej). Obie krzywe transformacji są wykreślone jako linie proste, co jest uproszczeniem oznaczającym, że koszt alternatywny jest stały. Na osi poziomej odłożono liczbę lodówek, a na osi pionowej liczbę par butów.
Ilustracja 15.4 Krzywe możliwości produkcyjnych Panel (a) Zatrudniając 40 pracowników, Stany Zjednoczone mogą wytworzyć 10 000 par butów przy zerowej produkcji lodówek lub 40 000 lodówek przy zerowej produkcji butów. Panel (b) Dysponując 40 pracownikami, Meksyk może wytworzyć maksymalnie 8000 par butów przy zerowej produkcji lodówek lub 10 000 lodówek przy zerowej produkcji butów. Wszystkie pozostałe punkty leżące na krzywych możliwości produkcyjnych odzwierciedlają osiągalne dla obu gospodarek kombinacje produkcji butów i lodówek przy założeniu, że zarówno w USA, jak i w Meksyku dostępnych jest 40 pracowników. Punkt A na obu wykresach to sytuacja, w której kraje produkują i konsumują w warunkach pełnej autarkii (bez handlu). Punkt B to sytuacja, w której znajdą się w warunkach możliwości podjęcia pomiędzy nimi wymiany handlowej.

Załóżmy, że w sytuacji pełnej autarkii każdy kraj preferuje kombinację produkcji butów i lodówek opisaną punktem A. Tabela 15.9 przedstawia wolumen produkcji obu dóbr w Meksyku i USA dla tej właśnie kombinacji i łączną produkcję butów i lodówek w obu krajach.

KrajProdukcja butów (liczba par)Produkcja lodówek (liczba sztuk)
USA500020 000
Meksyk40005000
Razem900025 000
Tabela 15.9 Całkowita produkcja obu dóbr w punkcie A na krzywej możliwości produkcyjnych w warunkach pełnej autarkii

Kontynuując analizę w ramach tego scenariusza, załóżmy, że każdy kraj przenosi pewną ilość nakładów pracy w kierunku swojego obszaru przewagi komparatywnej. Na przykład Stany Zjednoczone przenoszą sześciu pracowników z produkcji butów do wytwarzania lodówek. W efekcie produkcja obuwia w USA spada o 1500 par (6/4 × 1000), a produkcja lodówek wzrasta o 6000 sztuk (czyli 6/1 × 1000). Meksyk również przenosi nakłady pracy w kierunku obszaru swojej przewagi komparatywnej, przesuwając 10 pracowników z produkcji lodówek do przemysłu obuwniczego. W rezultacie produkcja lodówek w Meksyku spada o 2500 (10/4 × 1000) sztuk, ale butów wzrasta o 2000 par (10/5 × 1000). Zauważmy, że kiedy oba kraje przesuwają produkcję w kierunku dobra, w przypadku którego dysponują przewagą komparatywną (czyli tego, w którym są relatywnie lepsze), ich łączna produkcja obu dóbr wzrasta, jak pokazano w Tabeli 15.10. Zmniejszenie produkcji obuwia o 1500 par w Stanach Zjednoczonych jest z nawiązką zrekompensowane wzrostem wolumenu o 2000 par butów w Meksyku, podczas gdy zmniejszenie produkcji lodówek o 2500 w Meksyku jest z nawiązką równoważone przez dodatkowe 6000 lodówek wytworzonych w Stanach Zjednoczonych.

KrajProdukcja butów (liczba par)Produkcja lodówek (liczba sztuk)
USA350026 000
Meksyk60002500
Razem950028 500
Tabela 15.10 Przesunięcie produkcji w kierunku dobra, w przypadku którego dany kraj dysponuje przewagą komparatywną, zwiększa całkowity wolumen produkcji obu dóbr

Ten liczbowy przykład ilustruje konsekwencje istnienia przewagi komparatywnej: nawet jeśli jeden kraj ma absolutną przewagę pod względem produkcji wszystkich dóbr, a inny kraj wykazuje absolutną słabość pod względem produkcji wszystkich dóbr, oba mogą nadal czerpać korzyści z handlu. Mimo że Stany Zjednoczone osiągnęły przewagę absolutną w produkcji zarówno lodówek, jak i butów, z ekonomicznego punktu widzenia opłacalne jest specjalizowanie się w produkcji tego dobra (tych dóbr), w przypadku którego mają przewagę komparatywną. Stany Zjednoczone będą eksportować do Meksyku lodówki, a w zamian importować z tego kraju buty.

Jak koszt alternatywny wyznacza granice opłacalności handlu zagranicznego

Przykład ten pokazuje, że obie strony mogą skorzystać na specjalizacji w zakresie swoich przewag komparatywnych i handlu. Bazując na kosztach alternatywnych w tym przykładzie, możliwe jest określenie zakresu możliwych transakcji, które przyniosłyby korzyści każdemu krajowi zaangażowanemu w handel.

Meksyk w warunkach pełnej autarkii i braku specjalizacji rozpoczął od produkcji 4000 par butów i 5000 lodówek (zob. Ilustracja 15.4 i Tabela 15.9). Następnie w podanym przykładzie liczbowym Meksyk przesunął produkcję w kierunku swojej przewagi komparatywnej i wyprodukował 6000 par butów, ale tylko 2500 lodówek. Jeśli zatem Meksyk będzie w stanie wyeksportować do 2000 par butów (rezygnując tym samym z ich konsumpcji) w zamian za import co najmniej 2500 lodówek (co przełoży się na dodatkową konsumpcję tego dobra w kraju), będzie w stanie konsumować większą ilość obu dóbr w porównaniu z pełną autarkią. Dzięki wymianie handlowej Meksyk znajdzie się w jednoznacznie lepszej sytuacji. Z kolei Stany Zjednoczone w warunkach pełnej autarkii i braku specjalizacji zaczęły od produkcji 5000 par butów i 20 000 lodówek. W tym przykładzie USA przesunęły produkcję w kierunku swojej przewagi komparatywnej, produkując tylko 3500 par butów, ale za to 26 000 lodówek. Jeśli Stany Zjednoczone będą w stanie wyeksportować do 6000 lodówek w zamian za import co najmniej 1500 par butów, dzięki wymianie handlowej skonsumują większe ilości obu dóbr i ich sytuacja się poprawi.

Zakres transakcji, które mogą przynieść korzyści obu krajom, przedstawiono w Tabeli 15.11. Na przykład wymiana handlowa, w ramach której Stany Zjednoczone eksportują 4000 lodówek do Meksyku w zamian za 1800 par butów, przyniosłaby korzyści obu krajom, ponieważ byłyby w stanie konsumować większe ilości obu towarów niż w warunkach pełnej autarkii.

Gospodarka USA odniesie korzyści po specjalizacji, jeśli:Gospodarka Meksyku odniesie korzyści po specjalizacji, jeśli:
Eksportuje mniej niż 6000 lodówekImportuje co najmniej 2500 lodówek
Importuje co najmniej 1500 par butówEksportuje nie więcej niż 2000 par butów
Tabela 15.11 Zakres transakcji handlowych, na których skorzystają zarówno Stany Zjednoczone, jak i Meksyk

Handel pozwala zarówno Stanom Zjednoczonym, jak i Meksykowi skorzystać z niższych kosztów alternatywnych występujących w drugim kraju. Jeśli Meksyk chce produkować więcej lodówek w warunkach pełnej autarkii, musi zmierzyć się z krajowymi kosztami alternatywnymi i zredukować produkcję obuwia. Jeśli zamiast tego Meksyk produkuje więcej butów, a następnie kupuje lodówki wyprodukowane w USA, gdzie koszt alternatywny produkcji lodówek jest niższy, może wykorzystać niższy koszt alternatywny produkcji lodówek w Stanach Zjednoczonych. I odwrotnie, gdy Stany Zjednoczone specjalizują się w produkcji, w której mają przewagę komparatywną, czyli w produkcji lodówek, i kupują buty produkowane w Meksyku, handel międzynarodowy pozwala im na skorzystanie z niższych kosztów alternatywnych produkcji obuwia w Meksyku.

Teoria przewag komparatywnych wyjaśnia, dlaczego kraje handlują: ponieważ mają różne przewagi komparatywne. To pokazuje, że zyski z handlu międzynarodowego wynikają z dążenia do korzystania z przewagi komparatywnej i produkcji po niższych kosztach alternatywnych. Poniższa ramka przedstawia, jak obliczyć przewagi absolutną i komparatywną oraz w jaki sposób wykorzystać te pojęcia do wyznaczania wielkości produkcji danego kraju.

Krok po kroku

Obliczanie przewag absolutnej i komparatywnej

W Kanadzie jeden pracownik może wyprodukować 20 baryłek ropy naftowej lub 40 m3 drewna. W Wenezueli pracownik może wyprodukować 60 baryłek ropy lub 30 m3 drewna.

KrajRopa (baryłki)Drewno (m3)
Kanada20lub40
Wenezuela60lub30
Tabela 15.12
  1. Który kraj ma przewagę absolutną w produkcji ropy, a który w produkcji drewna?
  2. Który kraj ma przewagę komparatywną w produkcji ropy naftowej?
  3. Który kraj ma przewagę komparatywną w produkcji drewna?
  4. Czy w powyższym przykładzie przewaga absolutna jest tym samym, co przewaga komparatywna?
  5. W produkcji jakiego dobra powinna specjalizować się Kanada? W produkcji którego dobra powinna się specjalizować Wenezuela?

Krok 1. Przygotuj tabelę jak Tabela 15.12.

Krok 2. Aby obliczyć przewagę absolutną, spójrz na większą z liczb dla każdego produktu. Jeden pracownik w Kanadzie może wyprodukować więcej drewna (40 m3 w porównaniu z 30 m3), więc Kanada ma absolutną przewagę w produkcji drewna. Jeden pracownik w Wenezueli może wyprodukować 60 baryłek ropy, podczas gdy pracownik w Kanadzie wyprodukuje tylko 20 baryłek. Wenezuela ma więc przewagę absolutną w produkcji ropy naftowej.

Krok 3. Aby obliczyć przewagę komparatywną, znajdź koszt alternatywny wytworzenia 1 baryłki ropy naftowej w obu krajach. Kraj o najniższym koszcie alternatywnym ma przewagę komparatywną. Przy takim samym nakładzie pracy Kanada może wyprodukować 20 baryłek ropy lub 40 m3 drewna. W efekcie 20 baryłek ropy odpowiada 40 m3 drewna: 20 baryłek ropy = 40 m3 drewna. Podziel obie strony równania przez 20, aby obliczyć koszt alternatywny jednej baryłki ropy w Kanadzie. Ropa 20/20 = drewno 40/20. 1 baryłka ropy = 2 m3 drewna. Wyprodukowanie jednej dodatkowej baryłki ropy w Kanadzie wiąże się z kosztem alternatywnym w postaci 2 m3 drewna. Oblicz w ten sam sposób koszt alternatywny dla Wenezueli: 60 baryłek ropy = 30 m3 drewna. Podziel obie strony równania przez 60. Koszt alternatywny 1 baryłki ropy w Wenezueli wynosi 0,5 m3 drewna. Ponieważ 0,5 m3 drewna < 2 m3 drewna, Wenezuela ma przewagę komparatywną w produkcji ropy naftowej.

Krok 4. Oblicz koszt alternatywny produkcji 1 m3 drewna, odwracając liczby, ustawiając drewno po lewej stronie równania. W Kanadzie 40 m3 drewna odpowiada pod względem czasu pracy 20 baryłkom ropy: 40 m3 drewna = 20 baryłek ropy. Podziel każdą stronę równania przez 40. Koszt alternatywny 1 m3 drewna to 0,5 baryłki ropy. W Wenezueli ekwiwalentny czas pracy pozwoli wyprodukować 30 m3 drewna lub 60 baryłek ropy: 30 m3 drewna = 60 baryłek ropy. Podziel każdą stronę przez 30. Koszt alternatywny 1 m3 drewna to 2 baryłki ropy. Kanada ma niższy koszt alternatywny produkcji drewna.

Krok 5. W tym przykładzie przewaga bezwzględna jest tym samym, co przewaga komparatywna. Kanada ma absolutną i komparatywną przewagę w produkcji drewna; Wenezuela ma absolutną i komparatywną przewagę w produkcji ropy naftowej.

Krok 6. Kanada powinna specjalizować się w produkcji dobra, dla którego ma relatywnie niższy koszt alternatywny, czyli w produkcji drewna. Natomiast Wenezuela powinna postawić na wydobycie ropy naftowej. Kanada będzie eksportować drewno i importować ropę, zaś Wenezuela będzie wysyłać za granicę ropę, a sprowadzać drewno.

Zastosowanie koncepcji przewagi komparatywnej na kempingu

Aby zrozumieć intuicyjnie, w jaki sposób przewaga komparatywna może przynieść korzyści wszystkim stronom zaangażowanym w wymianę handlową, odłóżmy na chwilę na bok przykłady dotyczące gospodarek narodowych i przeanalizujmy sytuację szóstki przyjaciół, którzy wybierają się pod namiot. Wszystkie osoby mają szeroki wachlarz umiejętności i doświadczeń, ale jedna z nich, Jerzy, który odbył wcześniej wiele biwaków i jest świetnym sportowcem, ma przewagę we wszystkich aspektach biwakowania. Jest sprawniejszy w marszu z plecakiem, zbieraniu drewna na opał, pływaniu kajakiem, rozbijaniu namiotu, przyrządzaniu posiłków i zmywaniu naczyń. Skoro zatem Jerzy jest najlepszy we wszystkich czynnościach związanych z biwakowaniem, to czy nie on właśnie powinien wykonać całą pracę?

Oczywiście, że nie! Nawet jeśli Jerzy zechce harować jak wół, podczas gdy inni siedzą wokół, nic nie robiąc, ma on do dyspozycji tylko 24 godziny na dobę. Jeśli wszyscy będą siedzieć i czekać, aż Jerzy wykona niezbędne czynności, to on sam nie dość, że będzie wyjątkowo nieszczęśliwym obozowiczem, to jeszcze nie zdoła zapewnić wystarczającej ilości dóbr do konsumpcji dla sześcioosobowej grupy. Koncepcja przewagi komparatywnej mówi, że wszyscy odniosą korzyści, jeśli wykorzystają swoje obszary przewagi komparatywnej – to znaczy czynność niezbędną w czasie biwakowania, w której ich produktywność jest najbliższa produktywności Jerzego.

Na przykład może być tak, że Jerzy jest o 80% szybszy w rozpalaniu ognia i gotowaniu posiłków niż ktokolwiek inny, ale tylko o 20% lepszy w zbieraniu drewna opałowego i 10% sprawniejszy w rozbijaniu namiotów. W takim przypadku Jerzy powinien skupić się na rozpalaniu ognia i przygotowywaniu posiłków, a pozostali obozowicze powinni zająć się innymi zadaniami, każde z nich takim, przy którym ich strata produktywności w stosunku do innych jest najmniejsza. Jeśli obozowicze skoordynują swoje wysiłki zgodnie z posiadanymi przewagami komparatywnymi, wszyscy mogą na tym skorzystać.

Cytowanie i udostępnianie

Chcesz zacytować, udostępnić albo zmodyfikować treść tej książki? Została ona wydana na licencji Uznanie autorstwa (CC BY) , która wymaga od Ciebie uznania autorstwa OpenStax.

Cytowanie i udostępnienia
  • Jeśli rozpowszechniasz tę książkę w formie drukowanej, umieść na każdej jej kartce informację:
    Treści dostępne za darmo na https://openstax.org/books/makroekonomia-podstawy/pages/1-wprowadzenie-do-rozdzialu
  • Jeśli rozpowszechniasz całą książkę lub jej fragment w formacie cyfrowym, na każdym widoku strony umieść informację:
    Treści dostępne za darmo na https://openstax.org/books/makroekonomia-podstawy/pages/1-wprowadzenie-do-rozdzialu
Cytowanie

© 19 paź 2023 OpenStax. Treść książki została wytworzona przez OpenStax na licencji Uznanie autorstwa (CC BY) . Nazwa OpenStax, logo OpenStax, okładki OpenStax, nazwa OpenStax CNX oraz OpenStax CNX logo nie podlegają licencji Creative Commons i wykorzystanie ich jest dozwolone wyłącznie na mocy uprzedniego pisemnego upoważnienia przez Rice University.