Przejdź do treściPrzejdź do informacji o dostępności
Makroekonomia - Podstawy

Kluczowe pojęcia

Makroekonomia - PodstawyKluczowe pojęcia

Kluczowe pojęcia

aprecjacja (ang. appreciation)
sytuacja, w której wartość waluty danego kraju rośnie w stosunku do wartości innych walut; zwana także „umocnieniem”
arbitraż (ang. arbitrage)
proces zakupu dóbr (głównie surowców) w kraju, w którym po uwzględnieniu kursów walutowych są one tanie, i ich sprzedaży w innym, gdzie ich cena jest wyższa
bankructwo (ang. go bankrupt
sytuacja, w której przedsiębiorstwo nie jest w stanie regulować swoich zobowiązań i musi wstrzymać działalność
bezpośrednia inwestycja zagraniczna (BIZ) (ang. foreign direct investment (FDI))
zakup pakietu przekraczającego 10% udziałów w zagranicznym przedsiębiorstwie lub założenie nowego przedsiębiorstwa za granicą
deprecjacja (ang. depreciation)
sytuacja, w której wartość waluty danego kraju maleje w stosunku do wartości innych walut; zwana także „osłabieniem”
dolaryzacja (ang. dollarize)
sytuacja, w której kraj inny niż Stany Zjednoczone wykorzystuje dolara amerykańskiego jako własną walutę, jednak bez prawa do jej emisji
eksport (ang. exports)
sprzedaż towarów wyprodukowanych w danym kraju poza jego granice
handel międzynarodowy (ang. international trade)
wymiana dóbr i usług pomiędzy różnymi krajami
inwestycja portfelowa (ang. portfolio investment)
inwestycja finansowa dokonywana poza granicami kraju macierzystego w formie zakupu papierów dłużnych (obligacji i bonów skarbowych), złożenia depozytu w banku lub zakupu pakietu udziałów w zagranicznym przedsiębiorstwie mniejszego niż 10%
międzynarodowe przepływy kapitału (ang. international capital flows)
przepływy kapitału finansowego pomiędzy krajami w postaci inwestycji portfelowych lub bezpośrednich
parytet siły nabywczej (PSN) (ang. purchasing power parity (PPP))
wskaźniki poziomu różnic w cenach pomiędzy krajami; kurs wymiany, dzięki któremu ceny towarów będących przedmiotem handlu międzynarodowego są mniej więcej takie same we wszystkich krajach
płynny kierowany kurs walutowy (ang. soft peg, dirty floating exchange rate)
system kursu walutowego, w ramach którego kurs walutowy zwykle jest ustalany na rynku, ale w niektórych przypadkach, zwłaszcza jeśli istnieje wysokie prawdopodobieństwo gwałtownych zmian kursu walutowego w jednym kierunku, bank centralny będzie interweniował na rynku walutowym
płynny kurs walutowy (ang. floating exchange rate)
system kursu walutowego, w ramach którego cena danej waluty jest określana wyłącznie w drodze interakcji kupujących i sprzedających na rynku walutowym
podatki Tobina (ang. Tobin taxes)
hipotetyczny podatek, który miałby być nakładany na transakcje dokonywane na międzynarodowym rynku finansowym w celu zmniejszenia skali przepływów kapitału pomiędzy krajami
rynek dewizowy
zob. rynek walutowy
rynek walutowy (ang. foreign exchange market)
rynek, na którym dokonywana jest wymiana jednej waluty na inną
stały (sztywny) kurs walutowy (ang. hard peg, fixed exchange rate)
system kursu walutowego, w ramach którego bank centralny ustala jego stałą i niezmienną wartość i za pomocą różnego rodzaju działań broni tego poziomu
transakcja zabezpieczająca (ang. hedge, hedging)
transakcja finansowa, która pozwala przedsiębiorstwom wykluczyć ryzyko niekorzystnych zmian kursów walutowych
wspólna waluta (ang. merged currency)
system walutowy, w ramach którego jeden kraj decyduje się na wykorzystywanie waluty innego kraju, lub grupa krajów wykorzystuje wspólną walutę (tak jak ma to miejsce w krajach strefy euro)
zagraniczny kapitał inwestycyjny (ang. foreign investment capital
kapitał finansujący inwestycje bezpośrednie i portfelowe napływający do danego kraju z zagranicy
Cytowanie i udostępnianie
Ponowne wykorzystanie i redystrybucja tej treści w formacie cyfrowym lub drukowanym:
  • Ten podręcznik nie może być wykorzystywany do trenowania dużych modeli językowych ani w żaden inny sposób przetwarzany przez duże modele językowe lub rozwiązania generatywnej sztucznej inteligencji bez uprzedniej pisemnej zgody OpenStax Poland.
  • Ten podręcznik jest wydany na licencji Uznanie autorstwa (CC BY), co oznacza, że możesz ponownie wykorzystywać i modyfikować materiał wyłącznie w celach niekomercyjnych, musisz uznać autorstwo OpenStax Poland oraz musisz rozpowszechniać wszelkie utwory zależne na tej samej licencji.
  • Jakikolwiek komercyjny druk tego podręcznika, w tym z wykorzystaniem lokalnej lub niestandardowej drukarni, wymaga zgody OpenStax Poland oraz podania odpowiedniego cytowania.
  • Obrazy, aktywności, testy i podobne elementy tego podręcznika objęte prawami autorskimi OpenStax Poland podlegają tej samej licencji – CC-BY-NC-SA. Mogą być wykorzystywane w celach niekomercyjnych z uznaniem autorstwa. Użycie komercyjne wymaga zgody.
  • Prośby o zgodę: Każdy, kto zamierza włączyć tę treść (w tym tekst, obrazy i inne elementy) do dużych modeli językowych, wykorzystać ją w rozwiązaniach opartych na sztucznej inteligencji, użyć jej komercyjnie (w tym w druku) i/lub ma pytania dotyczące innego przypadku użycia, może skorzystać z naszego formularza wniosku o ponowne wykorzystanie.
Cytowanie i udostępnienia
  • Jeśli rozpowszechniasz tę książkę w formie drukowanej w celach niekomercyjnych, umieść na każdej jej kartce informację:
    Treści dostępne za darmo na https://openstax.org/books/makroekonomia-podstawy/pages/1-wprowadzenie-do-rozdzialu
  • Jeśli rozpowszechniasz całą książkę lub jej fragment w formacie cyfrowym w celach niekomercyjnych, dla każdej strony zawierającej treści OpenStax musisz udostępnić utwór zależny na tej samej licencji CC-BY-NC-SA co oryginał oraz na każdym widoku strony umieścić informację:
    Treści dostępne za darmo na https://openstax.org/books/makroekonomia-podstawy/pages/1-wprowadzenie-do-rozdzialu
Cytowanie

Poniższe informacje zawierają dane potrzebne do utworzenia cytowania w większości głównych stylów (APA, MLA itp.); musisz przeformatować i zorganizować te informacje zgodnie z wymaganiami danego stylu. Jeśli chcesz zacytować tę książkę, skorzystaj z dostępnych narzędzi do tworzenia wpisów bibliograficznych, jak np.: ten.

© 20 maj 2025 OpenStax Poland. Treść książki została wytworzona przez OpenStax na licencji Uznanie autorstwa (CC BY). Nazwa OpenStax Poland i OpenStax, logo OpenStax Poland i OpenStax, okładki OpenStax Poland iOpenStax, nazwa OpenStax CNX oraz OpenStax CNX logo, jak również nazwa i logo Rice University oraz powiązane znaki towarowe i słowne, nie podlegają licencji Creative Commons i wykorzystanie ich jest dozwolone wyłącznie na mocy uprzedniego pisemnego upoważnienia przez Rice University.