Kluczowe pojęcia
- antycykliczny (ang. countercyclical)
- cecha polityki pieniężnej lub fiskalnej polegająca na tym, że narzędzia obu polityk wpływają na gospodarkę w sposób przeciwny do cyklu koniunkturalnego, pobudzają ją w czasie recesji i zmniejszają skalę aktywności gospodarczej w okresie silnej ekspansji
- bank centralny (ang. central bank)
- podmiot prowadzący politykę pieniężną danego kraju i regulujący jego system bankowy
- cel inflacyjny (ang. inflation targeting
- zasada, zgodnie z którą bank centralny skupia się wyłącznie na utrzymywaniu niskiego poziomu inflacji
- dodatkowe rezerwy (ang. excess reserves)
- rezerwy gotówkowe, które banki komercyjne utrzymują powyżej minimalnego poziomu określonego przez regulacje banku centralnego
- ekspansywna polityka pieniężna (ang. expensionary monetary policy lub loose monetary policy)
- polityka pieniężna, która zwiększając podaż pieniądza, prowadzi do spadku stóp procentowych w gospodarce
- kredytodawca ostatniej instancji (ang. lender of last resort)
- podmiot zdolny do udzielenia pożyczek bankom i innym instytucjom finansowym w sytuacjach, kiedy panika na rynkach zagraża całemu systemowi finansowemu
- luzowanie ilościowe (QE) (ang. Quantitative Easing)
- polityka polegająca na zakupie przez banki centralne długoterminowych publicznych i prywatnych papierów wartościowych (zarówno tych zabezpieczonych hipoteką, jak i przede wszystkim obligacji skarbowych) w celu zwiększenia dostępności funduszy pożyczkowych, a przez to pobudzenia zagregowanego popytu
- operacje otwartego rynku (ang. open market operations)
- operacje, w ramach których bank centralny sprzedaje lub kupuje papiery wartościowe, wpływając dzięki temu na podaż pieniądza i poziom stóp procentowych w gospodarce
- ostatnia instancja kredytowa
- zob. kredytodawca ostatniej instancji
- panika na rynkach finansowych (ang. bank run)
- masowe decyzje depozytariuszy o wypłacie ich środków z banku, często podejmowane w wyniku fałszywych pogłosek lub plotek, a więc niemające racjonalnego uzasadnienia, a wynikające z obawy, że pieniądze mogą zostać utracone
- restrykcyjna polityka pieniężna (ang. contractionary monetary policy lub tight monetary policy)
- polityka pieniężna, która ograniczając podaż pieniądza, prowadzi do wzrostu stóp procentowych w gospodarce
- równanie Fischera (ang. basic quantity equation of money)
- podaż pieniądza × szybkość obiegu pieniądza w gospodarce = nominalne PKB
- równanie ilościowe
- zob. równanie Fischera
- równanie ilościowej teorii pieniądza
- zob. równanie Fischera
- równanie wymiany
- zob. równanie Fischera
- stopa lombardowa (ang. discount rate)
- stopa procentowa pobierana przez bank centralny od pożyczek udzielanych bankom komercyjnym
- stopa rezerwy obowiązkowej (ang. reserve requirement)
- minimalny odsetek depozytów, który bank jest prawnie zobowiązany przechowywać w formie gotówki w swoim skarbcu lub w banku centralnym
- szybkość obiegu pieniądza (ang. velocity)
- szybkość, z jaką pieniądz krąży w gospodarce, obliczana jako iloraz nominalnego PKB i podaży pieniądza
- ubezpieczenie depozytów (ang. deposit insurance)
- system ubezpieczeniowy, który gwarantuje, że deponenci banku nie stracą swoich pieniędzy, nawet jeśli ten zbankrutuje