Kluczowe pojęcia
- depersonalizacja (ang.depersonalization)
- podejmowanie działań dystansujących poznawczo i emocjonalnie od pracy, postawa apersonalna, cynizm
- dopasowanie komplementarne (ang. complementary fit)
- ten rodzaj dopasowania istnieje, gdy możliwości, które stwarza pracownikom organizacja, są zgodne z ich oczekiwaniami i vice versa: umiejętności wnoszone przez pracowników odpowiadają zapotrzebowaniu organizacji
- dopasowanie suplementarne (ang. supplementary fit)
- dopasowanie to występuje, gdy cele, wartości i kultura organizacji są podobne do celów, wartości i osobowości jej członków
- normalizacja testu (ang. test normalisation)
- badanie dużej grupy osób, najlepiej reprezentatywnej dla całej populacji pod względem płci i wieku, które pozwala stworzyć normy do testu, stanowiące układ odniesienia dla wyniku konkretnej badanej osoby
- obniżone poczucie osiągnięć (ang. reduced professional efficacy)
- negatywne ocenianie własnej pracy i kompetencji zawodowych, poczucie braku osiągnięć i niskiej wydajności, także dotyczące przeszłych dokonań
- obywatelskie zachowania organizacyjne, OCB (ang. organisational citizenship behaviours (OCB))
- zachowania w organizacji, które nie są wpisane w obowiązki zawodowe pracowników, ale przynoszą pozytywne efekty
- poczucie sprawiedliwości organizacyjnej (ang. organisational justice)
- przekonanie pracowników, że organizacja postępuje wobec nich uczciwie
- potrzeba afiliacji (ang. needs for affiliation)
- utrzymywanie bezkonfliktowych, serdecznych i bliskich stosunków oraz gotowość do tworzenia nowych; relacje z innymi, które zaspokajają potrzebę afiliacji, nie są powierzchowne ani oparte na błahych uprzejmościach
- potrzeba osiągnięć (ang. needs for achievements)
- dążenie do bycia najlepszym, do osiągania sukcesów, preferencja zadań, w których o sukcesie decydują przede wszystkim włożony wysiłek i kompetencje, gotowość do rozwiązywania sytuacji trudnych, perfekcjonizm w codziennych działaniach
- potrzeba władzy (ang. needs for power)
- forsowanie swoich przekonań oraz decyzji, angażowanie się w rozstrzyganie sporów, instruowanie, kierowanie i nadzorowanie działań innych, dążenie do bycia formalnym lub faktycznym liderem grupy i osobą wpływową
- przywiązanie do organizacji (ang. organisational commitment)
- poczucie związku z organizacją, który powoduje, że pracownik jest mniej skłonny z własnej woli opuścić organizację
- psychologia pozytywna (ang. positive psychology)
- dziedzina psychologii zajmująca się podłożem dobrego samopoczucia i szczęścia
- stres (ang. stress)
- relacja między osobą a otoczeniem, która oceniana jest przez osobę jako obciążająca lub przekraczająca jej zasoby i zagrażająca dobrostanowi
- teoria dwuczynnikowa (ang. two-factor theory)
- opisuje dwa rodzaje czynników, które wiążą się z różnymi odczuciami wobec pracy, a przez to pozwalają w różnym stopniu wpływać na motywację pracowników (czynniki higieny pracy oraz motywatory); odpowiedni dla pracownika poziom obu rodzajów czynników pozwala mu odczuwać satysfakcję z pracy i zwiększa motywację do niej
- test rzetelny (ang. test reliability)
- test, którego wynik jest dokładny, obarczony małym błędem i stały
- test trafny (ang. test validity)
- test, którego wynik pokazuje natężenie tej cechy, do której pomiaru jest przeznaczony
- wyczerpanie emocjonalne (ang. emotional exhaustion)
- poczucie nadmiernego zmęczenia oraz wyczerpania zasobów wewnętrznych, brak energii fizycznej, trudność, a nawet niemożność regeneracji sił
- wypalenie zawodowe (ang. job burnout)
- grupa trzech objawów pojawiających się w konsekwencji chronicznego stresu zawodowego, z którym osoba nie potrafi sobie poradzić; składają się na nie: wyczerpanie emocjonalne, depersonalizacja i obniżone poczucie osiągnięć
- zaangażowanie w pracę (ang. work engagement)
- zaangażowanie w pracę jest rozumiane jako względnie stały i pogłębiający się afektywno-poznawczy stosunek do obowiązków, ludzi i obiektów związanych z pracą
- zachowania kontrproduktywne, (ang. counterproductive work behaviour (CWB))
- zachowania przynoszące niekorzystne efekty: działające na szkodę organizacji, innych pracowników lub klientów