Kluczowe pojęcia
- Apoptoza
- śmierć komórkowa.
- Astma
- przewlekła choroba charakteryzująca się nawracającym stanem zapalnym i zwężeniem dróg oddechowych ograniczającym wymianę gazową w płucach.
- Drogi oddechowe
- drogi anatomiczne, przez które gazy przemieszczają się do i z płuc.
- Drżenie głosowe
- wibracja na ścianie klatki piersiowej podczas mówienia przez pacjenta.
- Duszność
- trudności w oddychaniu lub uczucie braku tchu.
- Dyfuzja gazów oddechowych
- proces przemieszczania się tlenu i dwutlenku węgla w dół gradientu stężeń przez barierę pęcherzykowo-włośniczkową, zachodzący między powietrzem w pęcherzykach płucnych a krwią w naczyniach włosowatych płuc.
- Infekcje dróg oddechowych
- stany, w których mikroorganizmy zakażają górne i dolne drogi oddechowe, co prowadzi do objawów takich jak gorączka, ból gardła, kaszel, ból w klatce piersiowej, duszność i bóle mięśniowe.
- Niedodma
- zapadnięcie się pęcherzyków płucnych prowadzące do zmniejszenia lub całkowitego braku powietrza w danym obszarze płuca.
- Nieżyt nosa
- zapalenie błony śluzowej nosa wywołujące objawy takie jak zatkany nos, katar, kichanie i spływanie wydzieliny za nos.
- Opukiwanie
- element badania fizykalnego polegający na systematycznym opukiwaniu przestrzeni międzyżebrowych, wykonywany w określonym porządku (przednia, boczna i tylna ściana klatki piersiowej), w celu oceny odgłosu opukowego.
- Orthopnoë
- wykonywany w określonym porządku (przednia, boczna i tylna ściana klatki piersiowej), w celu oceny odgłosu opukowego.
- Osłuchiwanie
- element badania fizykalnego polegający na słuchaniu za pomocą stetoskopu dźwięków fizjologicznych i patologicznych, takich jak szmery oddechowe, czy szmery sercowe.
- Paczkolata
- jednostka miary ekspozycji na dym tytoniowy, obliczana jako iloczyn liczby paczek papierosów (po 20 sztuk) wypalanych dziennie i liczby lat palenia.
- Perfuzja
- proces przepływu krwi przez naczynia włosowate w tkankach organizmu.
- Przewlekła obturacyjna choroba płuc
- postępujące, przewlekłe schorzenie układu oddechowego obejmujące trwałe ograniczenie przepływu powietrza przez drogi oddechowe, zwykle związane z przewlekłym zapaleniem oskrzeli i/lub rozedmą płuc.
- Przewlekłe zapalenie oskrzeli
- stan, w którym w śluzówce oskrzeli występuje długotrwały proces zapalny, co prowadzi do zwiększonej produkcji śluzu i przewlekłego kaszlu.
- Rozedma płuc
- przewlekła choroba charakteryzująca się uszkodzeniem ścian pęcherzyków płucnych, co prowadzi do zaburzenia wymiany gazowej.
- Skala Mallampatiego
- skala oceny dróg oddechowych służąca do klasyfikacji widoczności struktur tylnej części gardła.
- Surfaktant
- substancja powierzchniowo czynna, związek chemiczny składający się z dwóch części: hydrofilowej (przyciągającej wodę) oraz hydrofobowej (odpychającej wodę), które wyściela pęcherzyki płucne i redukuje napięcie powierzchniowe.
- Trzeszczenie
- drobnobańkowe, krótkotrwałe, nieciągłe dźwięki osłuchowe, powstające najczęściej podczas wdechu w wyniku otwierania się wcześniej zamkniętych małych dróg oddechowych lub obecności płynu w pęcherzykach płucnych.
- Wentylacja
- przepływ powietrza do i z płuc umożliwiający wymianę gazów między powietrzem a krwią.
- Wolne rodniki
- atomy lub cząsteczki powstające m.in podczas fagocytozy; mogą uszkadzać struktury komórkowe, biorąc udział w stresie oksydacyjnym.
- Wymiana gazowa
- proces przenikania tlenu z powietrza pęcherzykowego do krwi oraz dwutlenku węgla z krwi do pęcherzyków płucnych.
- Zapalenie płuc
- stan zapalny miąższu płuc spowodowany infekcją, przewlekłymi chorobami płuc, stosowaniem respiratora lub aspiracją; zapalenie płuc może prowadzić do przewlekłych uszkodzeń, takich jak zwłóknienie płuc.
- Zatorowość płucna
- stan nagły, w którym skrzeplina odrywa się od ściany tętnicy i przemieszcza do naczyń płuc, uniemożliwiając naturalny przepływ krwi w tętnicy płucnej lub jej gałęziach.
- Zwłóknienie płuc
- bliznowacenie tkanek płucnych powodujące ich sztywnienie i ograniczające funkcję płuc.