Przejdź do treściPrzejdź do informacji o dostępności

Kluczowe pojęcia

Blaszka miażdżycowa
patologiczna zmiana na wewnętrznej ścianie tętnicy składająca się głównie ze złogów cholesterolu; dodatkowo w skład blaszki miażdżycowej wchodzą elementy morfotyczne krwi i włóknik.
Dusznica bolesna
ból w klatce piersiowej spowodowany przejściowym niedokrwieniem mięśnia sercowego, wynikającym z niedostatecznego dopływu utlenowanej krwi do serca.
Duszność
trudności lub wysiłek przy oddychaniu.
Hiperlipidemia
zaburzenia przemiany lipidów charakteryzujące się zwiększeniem stężenia jednej lub kilku frakcji lipoprotein w surowicy krwi.
Lipidy
związki tłuszczowe nierozpuszczalne w wodzie; lipidy we krwi to LDL, HDL i trójglicerydy.
Miażdżyca
przewlekła choroba tętnic cechująca się tworzeniem charakterystycznych zmian w ich ścianie (blaszek miażdżycowych) prowadząca do ich zwężenia, zmniejszenia elastyczności oraz upośledzenia przepływu krwi.
Nadciśnienie tętnicze
utrzymujące się wartości ciśnienia krwi wynoszące 140/90 mm Hg lub więcej, potwierdzone w powtarzalnych pomiarach..
Niewydolność serca
stan, w którym serce nie jest zdolne do pompowania odpowiedniej ilości krwi do narządów w stosunku do zapotrzebowania.
Omdlenie
nagła, krótkotrwała utrata przytomności.
Przemijający atak niedokrwienny (TIA)
czasowa utrata dopływu tlenu do tkanki mózgowej bez jej trwałego uszkodzenia.
Trójglicerydy
grupa substancji tłuszczowych krążących we krwi w postaci lipoprotein.
Udar mózgu
nagłe zaburzenie krążenia mózgowego, prowadzące do uszkodzenia tkanki mózgowej na skutek niedokrwienia (udar niedokrwienny) lub krwotoku (udar krwotoczny).
Zawał mięśnia sercowego
martwica tkanki mięśnia sercowego spowodowana brakiem przepływu krwi i tlenu.
Zwężenie
zmniejszenie światła naczynia krwionośnego lub innego przewodu.
Cytowanie i udostępnianie
Ponowne wykorzystanie i redystrybucja tej treści w formacie cyfrowym lub drukowanym:
  • Ten podręcznik nie może być wykorzystywany do trenowania dużych modeli językowych ani w żaden inny sposób przetwarzany przez duże modele językowe lub rozwiązania generatywnej sztucznej inteligencji bez uprzedniej pisemnej zgody OpenStax Poland.
  • Ten podręcznik jest wydany na licencji Uznanie autorstwa (CC BY), co oznacza, że możesz ponownie wykorzystywać i modyfikować materiał wyłącznie w celach niekomercyjnych, musisz uznać autorstwo OpenStax Poland oraz musisz rozpowszechniać wszelkie utwory zależne na tej samej licencji.
  • Jakikolwiek komercyjny druk tego podręcznika, w tym z wykorzystaniem lokalnej lub niestandardowej drukarni, wymaga zgody OpenStax Poland oraz podania odpowiedniego cytowania.
  • Obrazy, aktywności, testy i podobne elementy tego podręcznika objęte prawami autorskimi OpenStax Poland podlegają tej samej licencji – CC-BY-NC-SA. Mogą być wykorzystywane w celach niekomercyjnych z uznaniem autorstwa. Użycie komercyjne wymaga zgody.
  • Prośby o zgodę: Każdy, kto zamierza włączyć tę treść (w tym tekst, obrazy i inne elementy) do dużych modeli językowych, wykorzystać ją w rozwiązaniach opartych na sztucznej inteligencji, użyć jej komercyjnie (w tym w druku) i/lub ma pytania dotyczące innego przypadku użycia, może skorzystać z naszego formularza wniosku o ponowne wykorzystanie.
Cytowanie i udostępnienia
  • Jeśli rozpowszechniasz tę książkę w formie drukowanej w celach niekomercyjnych, umieść na każdej jej kartce informację:
    Treści dostępne za darmo na https://openstax.org/books/zywienie/pages/1-wprowadzenie
  • Jeśli rozpowszechniasz całą książkę lub jej fragment w formacie cyfrowym w celach niekomercyjnych, dla każdej strony zawierającej treści OpenStax musisz udostępnić utwór zależny na tej samej licencji CC-BY-NC-SA co oryginał oraz na każdym widoku strony umieścić informację:
    Treści dostępne za darmo na https://openstax.org/books/zywienie/pages/1-wprowadzenie
Cytowanie

Poniższe informacje zawierają dane potrzebne do utworzenia cytowania w większości głównych stylów (APA, MLA itp.); musisz przeformatować i zorganizować te informacje zgodnie z wymaganiami danego stylu. Jeśli chcesz zacytować tę książkę, skorzystaj z dostępnych narzędzi do tworzenia wpisów bibliograficznych, jak np.: ten.

  • Autorzy: Iwona Bodys-Cupak, dr hab. n. o zdr., Anna Felińczak, dr n. med., Iwona Malinowska-Lipień, dr hab., Monika Michalak, dr n. o zdr., Mirosława Noppenberg, dr n. o zdr., ​​Lucyna Płaszewska-Żywko, dr n. med., Lucyna Ścisło, dr hab. n. med. i n. o zdr., Emerald Charity Bilbrew, Jody Vogelzang, Kelli Whittington
  • Wydawca/strona internetowa: OpenStax Poland
  • Tytuł książki: Pielęgniarstwo. Żywienie w wybranych stanach klinicznych
  • Data publikacji: 1 paź 2025
  • Miejscowość: Warszawa
  • URL książki: https://openstax.org/books/zywienie/pages/1-wprowadzenie
  • URL fragmentu: https://openstax.org/books/zywienie/pages/6-kluczowe-pojecia

© 16 wrz 2025 OpenStax Poland. Treść książki została wytworzona przez OpenStax na licencji Uznanie autorstwa (CC BY). Nazwa OpenStax Poland i OpenStax, logo OpenStax Poland i OpenStax, okładki OpenStax Poland iOpenStax, nazwa OpenStax CNX oraz OpenStax CNX logo, jak również nazwa i logo Rice University oraz powiązane znaki towarowe i słowne, nie podlegają licencji Creative Commons i wykorzystanie ich jest dozwolone wyłącznie na mocy uprzedniego pisemnego upoważnienia przez Rice University.