Kluczowe pojęcia
- Akromegalia
- zaburzenie skutkujące nadmiernym przerostem kości twarzy, dłoni i stóp w odpowiedzi na nieprawidłowo wysokie poziomy hormonu wzrostu.
- Choroba Gravesa-Basedowa
- nadczynność tarczycy powodująca wytrzeszcz oczu, nietolerancję ciepła i niepokój.
- Cukrzyca ciążowa
- zaburzenie, które powoduje nietolerancję glukozy podczas ciąży wskutek dysfunkcji lub opóźnionej reakcji komórek beta na stężenie glukozy we krwi.
- Cukrzyca typu 1
- zaburzenie metaboliczne, które rozwija się, gdy komórki beta produkujące insulinę są niszczone w trzustce, co skutkuje niskim lub zerowym poziomem insuliny.
- Cukrzyca typu 2
- zaburzenie metaboliczne, które wynika z insulinooporności rozwijającej się stopniowo w wyniku otyłości i starzenia się.
- Dojrzewanie płciowe
- etap rozwoju, podczas którego dojrzewają funkcje seksualne i zdolności reprodukcyjne.
- Hiperglikemia
- stężenie glukozy we krwi wyższe niż 125 mg/dl lub stężenie glukozy we krwi w osoczu wyższe niż 150 mg/dl.
- Hipoglikemia
- stężenie glukozy we krwi wynoszące 40 mg/dL lub mniej.
- Hormon tyreotropowy (TSH)
- hormon stymulujący wydzielanie hormonów tarczycy przez gruczoł tarczowy.
- Hormony
- substancje w organizmie, które koordynują funkcje biologiczne, takie jak metabolizm, reprodukcja płciowa, ciśnienie krwi, temperatura ciała, tętno, wzrost i rozwój oraz sen.
- Hyperemesis gravidarum
- stan podczas ciąży charakteryzujący się ekstremalnymi, uporczywymi nudnościami i wymiotami.
- Indeks glikemiczny
- system klasyfikacji produktów zawierających węglowodany na skali od 1 do 100, oparty na ich zdolności do szybkiego lub znaczącego podnoszenia poziomu cukru we krwi.
- Karłowatość
- niskorosłość wtórna wobec genetycznego lub medycznego schorzenia.
- Kortyzol
- hormon steroidowy, który pomaga regulować reakcję organizmu na stres.
- Niedożywienie
- stan, w którym organizm albo nie otrzymuje wystarczającej ilości składników odżywczych, albo nie jest w stanie ich wchłonąć, co prowadzi do zmian w składzie ciała i zaburzeń funkcji.
- Podwzgórze
- kluczowy gruczoł w mózgu, który współpracuje z układem nerwowym, aby kontrolować układ endokrynny.
- Przysadka mózgowa
- gruczoł w mózgu, który reguluje wzrost i rozwój oraz funkcje innych gruczołów.
- PTH (parathormon, parathyrina)
- hormon wydzielany przez przytarczyce, odgrywający kluczową rolę w regulacji gospodarki wapniowo-fosforanowej organizmu. Parathormon zwiększa stężenie wapnia we krwi. Nieprawidłowe stężenie PTH może prowadzić do zaburzeń, takich jak nadczynność lub niedoczynność przytarczyc, osteoporoza, kamica nerkowa czy zaburzenia rytmu serca.
- Relaksyna
- hormon wydzielany przez ciałko żółte, a następnie przez łożysko, pomagający przygotować ciało do porodu.
- Sól jodowana
- sól stołowa wzbogacona o jod.
- T3 (trijodotyronina)
- hormon wydzielany przez tarczycę, regulujący procesy takie jak metabolizm, masa ciała i poziom energii.
- T4 (tyroksyna, tetrajodotyronina)
- hormon wydzielany przez tarczycę, który może być przekształcony w T3.
- Wole
- powiększenie tarczycy, nieprawidłowy rozrost tego gruczołu.