Kluczowe pojęcia
- behawioryzm (ang. behaviourism)
- kierunek skupiający się na obserwowaniu i kontroli zachowań
- biopsychospołeczny model zdrowia (ang. biopsychosocial health model)
- podejście, zgodnie z którym interakcja czynników biologicznych, psychologicznych i społecznych wpływa na zdrowie człowieka
- cechy osobowości (ang. personality trait)
- względnie stałe, charakterystyczne dla jednostki, ogólne tendencje do określonych zachowań, emocji i sądów, przejawiających się w różnych sytuacjach
- doktor nauk humanistycznych, dr (ang. doctor, Ph. D.)
- stopień akademicki nadawany w wielu dyscyplinach naukowych na uczelniach wyższych
- dysertacja (ang. dissertation
- pisemna praca naukowa (praca dyplomowa) przygotowana w celu uzyskania stopnia naukowego
- funkcjonalizm (ang. functionalism)
- kierunek zajmujący się tym, jak aktywność psychiczna pomaga organizmowi spełniać określone funkcje i tym samym dostosować się do środowiska
- humanizm (ang. humanism)
- podejście w psychologii podkreślające, że człowiek jest największą wartością i ma w sobie potencjał innych wartości, w tym dobra
- introspekcja (ang. introspection)
- proces, podczas którego człowiek obserwuje i bada własne przeżycia psychiczne, próbując rozumieć wszystkie ich elementy (w praktyce relacjonowanie na bieżąco swojego strumienia świadomości)
- metoda empiryczna (ang. empirical method)
- metoda zdobywania wiedzy w oparciu o obserwację lub eksperyment, w odróżnieniu od metody opierającej się wyłącznie na założeniach teoretycznych
- poradnictwo psychologiczne (ang. psychological counselling)
- dział psychologii skoncentrowany na wzmacnianiu emocjonalnych, społecznych, zawodowych i pozostałych aspektów życia osoby zdrowej psychicznie; nie jest psychoterapią!
- program rozwoju po zdobyciu stopnia naukowego doktora (ang. post doc)
- umożliwia młodym naukowcom kontynuowanie rozwoju programów badawczych i pogłębianie umiejętności badawczych pod nadzorem innych specjalistów w danej dziedzinie; najczęściej ma charakter zatrudnienia w ramach konkretnego programu badawczego, na który uzyskano finansowanie (grant)
- psychobiologia (ang. psychobiology)
- badania wpływu biologii na zachowania
- psycholog (ang. psychologist)
- absolwent 5-letnich studiów psychologicznych, który obronił tytuł magistra psychologii; posiada uprawnienia do wykonywania usług psychologicznych, tj. do: diagnozy psychologicznej, opiniowania, orzekania, udzielania pomocy psychologicznej, prowadzenia badań naukowych w dziedzinie psychologii lub działalności dydaktycznej w tym zakresie
- psycholog kliniczny (ang. clinical psychologist)
- specjalizacja, w której główny nacisk jest kładziony na pracę z pacjentem w kontekście klinicznym; psycholog, który ukończył dodatkowe 4- lub 5-letnie szkolenie specjalistyczne po zakończeniu studiów psychologicznych, jest profesjonalnie przygotowany do profilaktyki, diagnostyki i wsparcia psychologicznego (nie terapii!) zaburzeń psychicznych występujących w chorobach somatycznych
- psychologia (ang. psychology)
- dziedzina nauki zajmująca się umysłem i zachowaniem
- psychologia kliniczna (ang. clinical psychology)
- dział psychologii stosowanej skoncentrowany na diagnozie i leczeniu zaburzeń psychicznych i zachowania
- psychologia osobowości (ang. personality psychology)
- dział psychologii skoncentrowany na badaniu osobowości, tj. względnie stałych wzorców myślenia i cech warunkujących określone zachowania
- psychologia poznawcza (ang. cognitive psychology)
- dział psychologii skoncentrowany na badaniu procesów poznawczych, procesów myślenia oraz ich związków z doświadczeniami i działaniami
- psychologia rozwojowa (ang. developmental psychology)
- dział psychologii skoncentrowany na naukowym badaniu rozwoju człowieka w cyklu życia
- psychologia sądowa (psychologia śledcza) (ang. forensic psychology)
- dział psychologii stosowanej skoncentrowany na stosowaniu teorii i praktyki psychologii w obszarach związanych z wymiarem sprawiedliwości
- psychologia sportu i aktywności fizycznej (ang. psychology of sport and physical activity)
- dział psychologii stosowanej skoncentrowany na interakcjach między czynnikami psychicznymi i emocjonalnymi a sprawnością fizyczną w sporcie, aktywnościach fizycznych i innych zajęciach ruchowych
- psychoterapeuta (ang. psychotherapist)
- absolwent 4-letnich podyplomowych studiów z psychoterapii; musi posiadać wykształcenie wyższe na poziomie magisterskim, choć niekoniecznie psychologiczne; poza odbyciem studiów podyplomowych do uzyskania tytułu zawodowego psychoterapeuty konieczne jest spełnienie szeregu wymogów (m.in. własna psychoterapia, dwuletni staż pracy z pacjentami, regularna superwizja, zdanie wymaganych egzaminów)
- strukturalizm (ang. structuralism)
- kierunek, zgodnie z którym wszelkie doznania psychiczne można zrozumieć jako kombinację prostych zdarzeń, czyli elementów, a zasadniczą strukturę ludzkiej psychiki można ujawnić przez analizowanie wszystkich podstawowych elementów wrażeń i innych doświadczeń, które tworzą życie psychiczne jednostki
- teoria psychoanalityczna (ang. psychoanalytic theory)
- kierunek skoncentrowany na wpływie nieświadomości na świadome zachowania