Przejdź do treściPrzejdź do informacji o dostępności

Kluczowe pojęcia

absorber (ang. absorber)
każde ciało absorbujące promieniowanie
atom wodoropodobny (ang. hydrogen-like atom)
zjonizowany atom z jednym elektronem krążącym wokół jądra
ciało doskonale czarne (ang. blackbody)
idealny absorber/emiter
comptonowska długość fali (ang. Compton wavelength)
stała fizyczna o wartości λ C = 2,43 ⁢ pm λ C = 2,43 ⁢ pm \lambda_{\text{C}}=\SI{2,43}{\pico\metre}
cząstka α (ang. α-particle)
podwójnie zjonizowane jądro helu
częstotliwość progowa (ang. cut-off frequency)
częstotliwość padającego promieniowania, poniżej której efekt fotoelektryczny nie zachodzi
doświadczenie Davissona-Germera (ang. Davisson-Germer experiment)
doświadczenie z dyfrakcją elektronów na powierzchni kryształów
dualizm korpuskularno-falowy (ang. wave-particle duality)
każdy obiekt w pewnych warunkach wykazuje własności falowe, a w innych cząstkowe
efekt Comptona (ang. Compton effect)
zmiana długości rozproszonej fali elektromagnetycznej
efekt fotoelektryczny (ang. photoelectric effect)
emisja elektronów z metalowej powierzchni pod wpływem padającego na nią promieniowania o odpowiedniej częstotliwości
eksperyment Rutherforda (ang. Rutherford’s gold foil experiment)
pierwszy eksperyment odkrywający istnienie jądra atomowego
eksperyment z dwiema szczelinami (ang. double-slit interference experiment)
eksperyment Younga z dwiema szczelinami, który pokazuje interferencję fal z dwóch źródeł
emiter (ang. emitter)
każde ciało emitujące promieniowanie
energia fotonu (ang. energy of a photon)
kwant energii promieniowania, zależy tylko od częstotliwości
energia jonizacji (ang. ionization energy)
energia potrzebna do uwolnienia elektronu z atomu
fala de Broglie’a (ang. de Broglie wave)
fala stowarzyszona z każdym obiektem fizycznym
fotoelektroda (ang. photoelectrode)
elektroda emitująca elektrony pod wpływem padającego na nią światła
fotoelektron (ang. photoelectron)
elektron wyemitowany z powierzchni metalu pod wpływem padającego na niego światła
foton (ang. photon)
cząstka promieniowania elektromagnetycznego
fotoprąd (ang. photocurrent)
prąd płynący w odbwodzie, gdy na fotoelektrodę pada światło
hipoteza de Broglie’a o falach materii (ang. de Broglie’s hypothesis of matter waves)
obiekty materialne wykazują własności falowe
hipoteza Plancka o kwantach energii (ang. Planck’s hypothesis of energy quanta)
wymiana energii pomiędzy ściankami i promieniowaniem zachodzi tylko w postaci dyskretnych kwantów energii
jądrowy model atomu (ang. nuclear model of the atom)
zaproponowany przez Rutherforda model, w którym ciężkie jądro jest zlokalizowane w centrum atomu i otoczone przez elektrony
kąt rozproszenia (ang. scattering angle)
kąt pomiędzy wiązką rozproszona a wiązką padającą
liczba falowa (ang. wave number)
wartość wektora falowego
liczba kwantowa (ang. quantum number)
liczba numerująca poziomy energetyczne
linie Fraunhofera (ang. Fraunhofer lines)
ciemne linie absorpcyjne w ciągłym widmie promieniowania słonecznego
mikroskopia elektronowa (ang. electron microscopy)
mikroskopia korzystająca z właściwości falowych elektronu; pozwala dojrzeć szczegóły obiektów o nanometrowych rozmiarach
model atomu wodoru Bohra (ang. Bohr’s model of the hydrogen atom)
pierwszy model atomu z elementami mechaniki kwantowej; opisuje widmo promieniowania
napięcie hamowania (ang. stopping potential)
różnica potencjałów, po przyłożeniu której przestaje płynąć fotoprąd
natężenie promieniowania (ang. power intensity)
energia niesiona przez promieniowanie przechodzące przez jednostkę powierzchni w jednostce czasu
postulaty modelu Bohra (ang. postulates of Bohr’s model)
trzy postulaty leżące u podstaw modelu Bohra
praca wyjścia (ang. work function)
energia, którą trzeba przekazać elektronowi, aby wybić go z powierzchni metalu
progowa długość fali (ang. cut-off wavelength)
długość fali odpowiadająca częstotliwości progowej
promieniowanie ciała doskonale czarnego (ang. blackbody radiation)
promieniowanie wysyłane przez ciało doskonale czarne
promieniowanie α (ang. α-ray)
strumień cząstek α
promieniowanie β (ang. β-ray)
strumień elektronów
promieniowanie γ (ang. γ-ray)
strumień wysokoenergetycznych fotonów
promień Bohra (ang. Bohr radius of hydrogen)
promień pierwszej orbity w modelu Bohra
przesunięcie Comptona (ang. Compton shift)
różnica długości fali promieniowania rozproszonego i padającego
rozpraszanie nieelastyczne (ang. inelastic scattering)
rozpraszanie, w którym energia kinetyczna padającej cząstki nie jest zachowana
seria Balmera (ang. Balmer series)
linie w widmie odpowiadające przejściom elektronów ze (lub do) stanu n = 2 n = 2 n=2 atomu wodoru, opisane wzorem Balmera
seria Bracketta (ang. Brackett series)
linie w widmie odpowiadające przejściom elektronów ze (lub do) stanu n = 4 n = 4 n=4 atomu wodoru
seria Humphreysa (ang. Humphreys series)
linie w widmie odpowiadające przejściom elektronów ze (lub do) stanu n = 6 n = 6 n=6 atomu wodoru
seria Lymana (ang. Lyman series)
linie w widmie odpowiadające przejściom elektronów ze (lub do) stanu podstawowego atomu wodoru
seria Paschena (ang. Paschen series)
linie w widmie odpowiadające przejściom elektronów ze (lub do) stanu n = 3 n = 3 n=3 atomu wodoru
seria Pfunda (ang. Pfund series)
linie w widmie odpowiadające przejściom elektronów ze (lub do) stanu n = 5 n = 5 n=5 atomu wodoru
skwantowane wartości energii (ang. quantized energies)
dyskretne (nieciągłe) porcje energii
stała Rydberga dla atomu wodoru (ang. Rydberg constant for hydrogen)
stała fizyczna we wzorze Balmera
stała Stefana-Boltzmanna (ang. Stefan-Boltzmann constant)
stała fizyczna w prawie Stefana-Boltzmanna
stan kwantowy oscylatora Plancka (ang. quantum state of a Planck’s oscillator)
mod drgania oscylatora kwantowego numerowany liczbą kwantową
stan podstawowy atomu wodoru (ang. ground state of the hydrogen atom)
energia elektronu na pierwszej orbicie w modelu atomu Bohra
stany wzbudzone atomu wodoru (ang. excited energy states of a hydrogen atom)
wszystkie stany poza stanem podstawowym
wektor falowy (ang. propagation vector)
wektor o długości 2 ⁢ π ∕ λ 2 ⁢ π ∕ λ 2\pi/\lambda wskazujący kierunek rozchodzenia się fali (lub, inaczej mówiąc, kierunek pędu fotonu)
widmo absorpcyjne (ang. absorption spectrum)
długości fal promieniowania zaabsorbowanego przez atomy i cząsteczki
widmo emisyjne (ang. emission spectrum)
długości fal promieniowania emitowanego przez atomy i cząsteczki
widmo energii atomu wodoru (ang. energy spectrum of hydrogen)
zbiór dozwolonych dyskretnych wartości energii elektronu w atomie wodoru
wzór Balmera (ang. Balmer formula)
opisuje widmo emisyjne atomu wodoru w zakresie fal widzialnych
wzór Rydberga (ang. Rydberg formula)
empiryczny wzór opisujący położenie linii w widmie atomu wodoru
zasada nieoznaczoności Heisenberga (ang. Heisenberg’s uncertainty principle)
podaje granicę dokładności jednoczesnego pomiaru pędu i położenia cząstki
zredukowana stała Plancka (ang. reduced Planck’s constant)
stała Plancka podzielona przez 2 ⁢ π 2 ⁢ π 2\pi
Cytowanie i udostępnianie
Ponowne wykorzystanie i redystrybucja tej treści w formacie cyfrowym lub drukowanym:
  • Ten podręcznik nie może być wykorzystywany do trenowania dużych modeli językowych ani w żaden inny sposób przetwarzany przez duże modele językowe lub rozwiązania generatywnej sztucznej inteligencji bez uprzedniej pisemnej zgody OpenStax Poland.
  • Ten podręcznik jest wydany na licencji Uznanie autorstwa (CC BY), co oznacza, że możesz ponownie wykorzystywać i modyfikować materiał wyłącznie w celach niekomercyjnych, musisz uznać autorstwo OpenStax Poland oraz musisz rozpowszechniać wszelkie utwory zależne na tej samej licencji.
  • Jakikolwiek komercyjny druk tego podręcznika, w tym z wykorzystaniem lokalnej lub niestandardowej drukarni, wymaga zgody OpenStax Poland oraz podania odpowiedniego cytowania.
  • Obrazy, aktywności, testy i podobne elementy tego podręcznika objęte prawami autorskimi OpenStax Poland podlegają tej samej licencji – CC-BY-NC-SA. Mogą być wykorzystywane w celach niekomercyjnych z uznaniem autorstwa. Użycie komercyjne wymaga zgody.
  • Prośby o zgodę: Każdy, kto zamierza włączyć tę treść (w tym tekst, obrazy i inne elementy) do dużych modeli językowych, wykorzystać ją w rozwiązaniach opartych na sztucznej inteligencji, użyć jej komercyjnie (w tym w druku) i/lub ma pytania dotyczące innego przypadku użycia, może skorzystać z naszego formularza wniosku o ponowne wykorzystanie.
Cytowanie i udostępnienia
  • Jeśli rozpowszechniasz tę książkę w formie drukowanej w celach niekomercyjnych, umieść na każdej jej kartce informację:
    Treści dostępne za darmo na https://openstax.org/books/fizyka-dla-szk%C3%B3%C5%82-wy%C5%BCszych-tom-3/pages/1-wstep
  • Jeśli rozpowszechniasz całą książkę lub jej fragment w formacie cyfrowym w celach niekomercyjnych, dla każdej strony zawierającej treści OpenStax musisz udostępnić utwór zależny na tej samej licencji CC-BY-NC-SA co oryginał oraz na każdym widoku strony umieścić informację:
    Treści dostępne za darmo na https://openstax.org/books/fizyka-dla-szk%C3%B3%C5%82-wy%C5%BCszych-tom-3/pages/1-wstep
Cytowanie

Poniższe informacje zawierają dane potrzebne do utworzenia cytowania w większości głównych stylów (APA, MLA itp.); musisz przeformatować i zorganizować te informacje zgodnie z wymaganiami danego stylu. Jeśli chcesz zacytować tę książkę, skorzystaj z dostępnych narzędzi do tworzenia wpisów bibliograficznych, jak np.: ten.

© 21 wrz 2022 OpenStax Poland. Treść książki została wytworzona przez OpenStax na licencji Uznanie autorstwa (CC BY). Nazwa OpenStax Poland i OpenStax, logo OpenStax Poland i OpenStax, okładki OpenStax Poland iOpenStax, nazwa OpenStax CNX oraz OpenStax CNX logo, jak również nazwa i logo Rice University oraz powiązane znaki towarowe i słowne, nie podlegają licencji Creative Commons i wykorzystanie ich jest dozwolone wyłącznie na mocy uprzedniego pisemnego upoważnienia przez Rice University.