Przejdź do treściPrzejdź do informacji o dostępności

Kluczowe pojęcia

ciśnienie cząstkowe lub parcjalne (ang. partial pressure)
ciśnienie wywierane przez cząsteczki danego składnika mieszaniny gazów, gdyby tylko ten składnik wypełniał całą dostępną objętość
ciśnienie pary nasyconej (ang. vapor pressure)
ciśnienie parcjalne pary, która jest w równowadze z fazą ciekłą (lub fazą stałą w przypadku sublimacji) tej samej substancji
diagram pV (ang. pV diagram)
wykres zależności ciśnienia od objętości danej substancji, w szczególności gazu
energia wewnętrzna (ang. internal energy)
suma energii mechanicznych wszystkich cząsteczek w tym układzie
gaz doskonały (ang. ideal gas)
gaz rzeczywisty w granicy niskich gęstości i wysokich temperatur
kinetyczna teoria gazów (ang. kinetic theory of gases)
teoria ta określa własności makroskopowe gazów na podstawie własności ruchów cząsteczek składających się na ten gaz
liczba Avogadra (ang. Avogadro’s number)
liczba cząsteczek w jednym molu substancji; NA=6,02⋅1023⁢cząstek∕molNA=6,02⋅1023⁢cząstek∕mol
mol (ang. mole)
miara liczności substancji; ilość substancji o masie równej jej masie cząsteczkowej wyrażonej w gramach
prawo Daltona ciśnień cząstkowych (ang. Dalton’s law of partial pressures)
prawo fizyczne, które stwierdza, że całkowite ciśnienie w gazie jest sumą ciśnień cząstkowych wszystkich składników gazu
prędkość najbardziej prawdopodobna (ang. peak speed)
prędkość, w otoczeniu której zawierają się prędkości większości cząstek gazu
rozkład Maxwella-Boltzmanna (ang. Maxwell-Boltzmann distribution)
funkcja, której całka oznaczona jest prawdopodobieństwem znalezienia cząstek gazu doskonałego o prędkościach zawierających się w granicach całkowania
równanie stanu gazu doskonałego (ang. ideal gas law)
prawo fizyczne określające związek między ciśnieniem, objętością, temperaturą i liczbą moli gazu w stanie dalekim od skraplania
równanie stanu gazu van der Waalsa (ang. van der Waals equation of state)
równanie, zazwyczaj przybliżone, opisujące związek między ciśnieniem, objętością, temperaturą i liczbą cząsteczek (lub liczbą moli) gazu rzeczywistego
stała Boltzmanna (ang. Boltzmann constant)
stała fizyczna, która określa związek energii z temperaturą, występuje w równaniu stanu gazu doskonałego; kB=1,38⋅10−23⁢J∕KkB=1,38⋅10−23⁢J∕K
stan nadkrytyczny (ang. supercritical)
takie warunki dla płynu (wysoka temperatura i wysokie ciśnienie), w których nie może istnieć jego faza ciekła
stopień swobody (ang. degree of freedom)
niezależny rodzaj ruchu posiadający energię, np. energię kinetyczną ruchu w jednym z trzech ortogonalnych kierunków w przestrzeni
średni czas między zderzeniami (ang. mean free time)
średni czas między kolejnymi zderzeniami cząsteczek w gazie
średnia droga swobodna (ang. mean free path)
średnia droga przebywana przez cząsteczkę w gazie pomiędzy kolejnymi zderzeniami z innymi cząsteczkami
średnia prędkość kwadratowa (ang. root-mean square speed)
pierwiastek kwadratowy ze średniej wartości kwadratów prędkości cząsteczek gazu
temperatura krytyczna (ang. critical temperature)
punkt na izotermie, w którym jej nachylenie wynosi zero (punkt przegięcia o zerowym nachyleniu – przyp. tłum.)
uniwersalna stała gazowa (ang. universal gas constant)
stała fizyczna występująca w równaniu stanu gazu doskonałego z uwzględnieniem liczby moli; R=NA⁢kB=8,31⁢J∕mol⁢KR=NA⁢kB=8,31⁢J∕mol⁢K
zasada ekwipartycji energii (ang. equipartition theorem)
twierdzenie, które mówi, że energia w klasycznym układzie termodynamicznym jest równomiernie rozdzielona pomiędzy jego stopnie swobody (w sensie średnim – przyp. tłum.)
Cytowanie i udostępnianie
Ponowne wykorzystanie i redystrybucja tej treści w formacie cyfrowym lub drukowanym:
  • Ten podręcznik nie może być wykorzystywany do trenowania dużych modeli językowych ani w żaden inny sposób przetwarzany przez duże modele językowe lub rozwiązania generatywnej sztucznej inteligencji bez uprzedniej pisemnej zgody OpenStax Poland.
  • Ten podręcznik jest wydany na licencji Uznanie autorstwa (CC BY), co oznacza, że możesz ponownie wykorzystywać i modyfikować materiał wyłącznie w celach niekomercyjnych, musisz uznać autorstwo OpenStax Poland oraz musisz rozpowszechniać wszelkie utwory zależne na tej samej licencji.
  • Jakikolwiek komercyjny druk tego podręcznika, w tym z wykorzystaniem lokalnej lub niestandardowej drukarni, wymaga zgody OpenStax Poland oraz podania odpowiedniego cytowania.
  • Obrazy, aktywności, testy i podobne elementy tego podręcznika objęte prawami autorskimi OpenStax Poland podlegają tej samej licencji – CC-BY-NC-SA. Mogą być wykorzystywane w celach niekomercyjnych z uznaniem autorstwa. Użycie komercyjne wymaga zgody.
  • Prośby o zgodę: Każdy, kto zamierza włączyć tę treść (w tym tekst, obrazy i inne elementy) do dużych modeli językowych, wykorzystać ją w rozwiązaniach opartych na sztucznej inteligencji, użyć jej komercyjnie (w tym w druku) i/lub ma pytania dotyczące innego przypadku użycia, może skorzystać z naszego formularza wniosku o ponowne wykorzystanie.
Cytowanie i udostępnienia
  • Jeśli rozpowszechniasz tę książkę w formie drukowanej w celach niekomercyjnych, umieść na każdej jej kartce informację:
    Treści dostępne za darmo na https://openstax.org/books/fizyka-dla-szk%C3%B3%C5%82-wy%C5%BCszych-tom-2/pages/1-wstep
  • Jeśli rozpowszechniasz całą książkę lub jej fragment w formacie cyfrowym w celach niekomercyjnych, dla każdej strony zawierającej treści OpenStax musisz udostępnić utwór zależny na tej samej licencji CC-BY-NC-SA co oryginał oraz na każdym widoku strony umieścić informację:
    Treści dostępne za darmo na https://openstax.org/books/fizyka-dla-szk%C3%B3%C5%82-wy%C5%BCszych-tom-2/pages/1-wstep
Cytowanie

Poniższe informacje zawierają dane potrzebne do utworzenia cytowania w większości głównych stylów (APA, MLA itp.); musisz przeformatować i zorganizować te informacje zgodnie z wymaganiami danego stylu. Jeśli chcesz zacytować tę książkę, skorzystaj z dostępnych narzędzi do tworzenia wpisów bibliograficznych, jak np.: ten.

© 21 wrz 2022 OpenStax Poland. Treść książki została wytworzona przez OpenStax na licencji Uznanie autorstwa (CC BY). Nazwa OpenStax Poland i OpenStax, logo OpenStax Poland i OpenStax, okładki OpenStax Poland iOpenStax, nazwa OpenStax CNX oraz OpenStax CNX logo, jak również nazwa i logo Rice University oraz powiązane znaki towarowe i słowne, nie podlegają licencji Creative Commons i wykorzystanie ich jest dozwolone wyłącznie na mocy uprzedniego pisemnego upoważnienia przez Rice University.