Rozdz. 1 Kluczowe pojęcia - Fizyka dla szkół wyższych. Tom 2 | OpenStax

Przejdź do treści Przejdź do informacji o dostępności

Kluczowe pojęcia

bezwzględna skala temperatury (ang. absolute temperature scale): skala temperatury, przykładowo skala Kelvina, w której zeru stopni odpowiada zero bezwzględne

ciepło (ang. heat): forma przekazywania energii wyłącznie na skutek występującej różnicy temperatur

ciepło parowania (ang. heat of vaporization): energia dostarczona do układu fizycznego, przypadająca na jednostkę masy, potrzebna do zupełnej zmiany fazy skupienia substancji z ciekłej na gazową, lub energia pobrana w przypadku, gdy substancja zmienia swój stan skupienia z gazowego na ciekły

ciepło sublimacji (ang. heat of sublimation): energia dostarczona do układu fizycznego, przypadająca na jednostkę masy, potrzebna do zupełnej zmiany fazy skupienia substancji ze stałej na gazową, lub energia pobrana w przypadku, gdy substancja zmienia swój stan skupienia z gazowego na stały

ciepło topnienia (ang. heat of fusion): energia dostarczona do układu fizycznego, przypadająca na jednostkę masy, potrzebna do zupełnej zmiany fazy skupienia substancji ze stałej na ciekłą, lub energia pobrana w przypadku, gdy substancja zmienia swój stan skupienia z ciekłego na stały

ciepło właściwe (ang. specific heat, specific heat capacity): ilość ciepła potrzebna do zmiany temperatury $1 kg$ substancji o $1 ° C$

ciśnienie krytyczne (ang. critical pressure): ciśnienie punktu krytycznego

ciśnienie pary nasyconej (ang. vapor pressure): ciśnienie, przy którym gaz współistnieje ze swoją postacią w fazie stałej lub ciekłej

diagram fazowy (ang. phase diagram): wykres we współrzędnych ciśnienie i temperatura sporządzony dla poszczególnych substancji, pokazujący, przy jakim ciśnieniu i w jakiej temperaturze występują określone fazy

efekt cieplarniany (ang. greenhouse effect): ocieplenie Ziemi związane z obecnością gazów w atmosferze, takich jak dwutlenek węgla i metan, które absorbują promieniowanie podczerwone z powierzchni Ziemi i reemitują je we wszystkich kierunkach, a tym samym odsyłają jego część z powrotem do Ziemi

kaloria $\si{\calorie}$ (ang. calorie): energia potrzebna do podniesienia temperatury $1 g$ wody o $\SI{1}{\celsius}$

kalorymetr (ang. calorimeter): naczynie, które pozwala na odizolowanie doświadczenia z zakresu termodynamiki od wpływu otoczenia

kalorymetria (ang. calorimetry): badanie przepływu ciepła występującego pomiędzy ciałami znajdującymi się wewnątrz kalorymetru

kilokaloria $\si{\kilo\calorie}$ (ang. kilocalorie): energia potrzebna do podniesienia temperatury $1 kg$ wody od $14,5 ° C$ do $15,5 ° C$

konwekcja (ang. convection): wymiana ciepła poprzez makroskopowy ruch płynu (gazu bądź cieczy)

mechaniczny równoważnik ciepła (ang. mechanical equivalent of heat): praca potrzebna do wytworzenia takiego samego efektu energetycznego jak w przypadku przekazu ciepła

naprężenie cieplne (ang. thermal stress): naprężenie spowodowane przez rozszerzalność cieplną lub kurczenie

para (ang. vapor): gaz w temperaturze poniżej temperatury wrzenia

prawo Stefana-Boltzmanna (ang. Stefan-Boltzmann law of radiation): $P = σ S e T^{4}$ , gdzie $\sigma$ jest stałą Stefana-Boltzmanna $σ = 5,67 \cdot 10^{- 8} J ∕ (s m^{2} K^{4})$ , $S$ jest polem powierzchni, $T$ jest temperaturą bezwzględną, a $e$ jest zdolnością emisyjną

promieniowanie (ang. radiation): energia przekazywana bezpośrednio przez fale elektromagnetyczne na skutek różnicy temperatury pomiędzy ciałem a otoczeniem

przewodnictwo (ang. conduction): wymiana ciepła pomiędzy ciałami będącymi ze sobą w bezpośrednim kontakcie fizycznym

punkt krytyczny (ang. critical point): dla danej substancji jest to taka kombinacja temperatury i ciśnienia, powyżej której fazy ciekła i gazowa są już nierozróżnialne

punkt potrójny (ang. triple point): ciśnienie i temperatura, w których dana substancja występuje w równowadze jako ciało stałe, ciecz i gaz

rozszerzalność cieplna (ang. thermal expansion): zmiana rozmiaru lub objętości danego ciała wraz ze zmianą jego temperatury

równowaga termiczna (ang. thermal equilibrium): stan, w którym ciepło nie przepływa pomiędzy dwoma ciałami, które są ze sobą w kontakcie; dwa ciała będące ze sobą w kontakcie mają taką samą temperaturę

skala Celsjusza (ang. Celsius scale): skala temperatury, w której temperatura zamarzania wody wynosi $0 ° C$ , a temperatura wrzenia wody równa się $100 ° C$

skala Fahrenheita (ang. Fahrenheit scale): skala temperatury, w której temperatura zamarzania wody wynosi $32 ° F$ , a temperatura wrzenia wody $212 ° F$

skala Kelvina $K$ (ang. Kelvin scale): skala temperatury, w której $0 K$ jest najniższą możliwą temperaturą, tak zwanym zerem bezwzględnym

stopień Celsjusza $° C$ (ang. degree Celsius): jednostka temperatury w skali Celsjusza

stopień Fahrenheita $° F$ (ang. degree Fahrenheit): jednostka temperatury w skali Fahrenheita

sublimacja (ang. sublimation): bezpośrednia zmiana fazy ze stałej na gazową

szybkość przewodnictwa cieplnego (ang. rate of conductive heat transfer): szybkość wymiany ciepła z jednego ciała do drugiego

temperatura (ang. temperature): wielkość mierzona przez termometr, która odzwierciedla energię mechaniczną w układzie

temperatura krytyczna (ang. critical temperature): temperatura punktu krytycznego

współczynnik ciepła utajonego (ang. latent heat coefficient): ogólne określenie na ciepło którejkolwiek przemiany: topnienia, sublimacji lub parowania

współczynnik przewodnictwa cieplnego (ang. thermal conductivity): właściwość materiału opisująca jego zdolność do przewodzenia ciepła

współczynnik rozszerzalności liniowej $α$ (ang. coefficient of linear expansion): parametr charakterystyczny dla danego materiału, który określa zmianę długości materiału przy zmianie temperatury o $1 ° C$ lub $1 K$ ; stała używana w obliczaniu liniowej rozszerzalności ciał; współczynnik rozszerzalności liniowej zależy w pewnym stopniu od temperatury materiału

współczynnik rozszerzalności objętościowej $β$ (ang. coefficient of volume expansion): podobnie do $α$ podaje zmianę objętości przy zmianie temperatury o $1 ° C$

wymiana ciepła (ang. heat transfer): przenoszenie energii z jednego miejsca lub ciała do innego w wyniku różnicy temperatury

wypadkowa moc promieniowania (ang. net rate of heat transfer by radiation): szybkość wymiany ciepła poprzez promieniowanie elektromagnetyczne, uwzględniając przy tym temperaturę otoczenia $P_{\text{wyp}} = \sigma e S (T_2^4 - T_1^4)$

zdolność emisyjna (ang. emissivity): miara promieniowania elektromagnetycznego wysyłanego przez ciało

zero absolutne (ang. absolute zero): temperatura, w której średnia energia kinetyczna cząsteczek wynosi zero

zerowa zasada termodynamiki (ang. zeroth law of thermodynamics): zasada, która mówi, że jeśli dwa ciała są ze sobą w równowadze termicznej, a trzecie ciało jest w równowadze termicznej z pierwszym z nich, to trzecie ciało jest także w równowadze termicznej z drugim ciałem

Poprzednia Następna

Cytowanie i udostępnianie

Ponowne wykorzystanie i redystrybucja tej treści w formacie cyfrowym lub drukowanym:

Ten podręcznik nie może być wykorzystywany do trenowania dużych modeli językowych ani w żaden inny sposób przetwarzany przez duże modele językowe lub rozwiązania generatywnej sztucznej inteligencji bez uprzedniej pisemnej zgody OpenStax Poland.
Ten podręcznik jest wydany na licencji Uznanie autorstwa (CC BY), co oznacza, że możesz ponownie wykorzystywać i modyfikować materiał wyłącznie w celach niekomercyjnych, musisz uznać autorstwo OpenStax Poland oraz musisz rozpowszechniać wszelkie utwory zależne na tej samej licencji.
Jakikolwiek komercyjny druk tego podręcznika, w tym z wykorzystaniem lokalnej lub niestandardowej drukarni, wymaga zgody OpenStax Poland oraz podania odpowiedniego cytowania.
Obrazy, aktywności, testy i podobne elementy tego podręcznika objęte prawami autorskimi OpenStax Poland podlegają tej samej licencji – CC-BY-NC-SA. Mogą być wykorzystywane w celach niekomercyjnych z uznaniem autorstwa. Użycie komercyjne wymaga zgody.
Prośby o zgodę: Każdy, kto zamierza włączyć tę treść (w tym tekst, obrazy i inne elementy) do dużych modeli językowych, wykorzystać ją w rozwiązaniach opartych na sztucznej inteligencji, użyć jej komercyjnie (w tym w druku) i/lub ma pytania dotyczące innego przypadku użycia, może skorzystać z naszego formularza wniosku o ponowne wykorzystanie.

Cytowanie i udostępnienia

Jeśli rozpowszechniasz tę książkę w formie drukowanej w celach niekomercyjnych, umieść na każdej jej kartce informację:
Treści dostępne za darmo na https://openstax.org/books/fizyka-dla-szk%C3%B3%C5%82-wy%C5%BCszych-tom-2/pages/1-wstep
Jeśli rozpowszechniasz całą książkę lub jej fragment w formacie cyfrowym w celach niekomercyjnych, dla każdej strony zawierającej treści OpenStax musisz udostępnić utwór zależny na tej samej licencji CC-BY-NC-SA co oryginał oraz na każdym widoku strony umieścić informację:
Treści dostępne za darmo na https://openstax.org/books/fizyka-dla-szk%C3%B3%C5%82-wy%C5%BCszych-tom-2/pages/1-wstep

Cytowanie

Poniższe informacje zawierają dane potrzebne do utworzenia cytowania w większości głównych stylów (APA, MLA itp.); musisz przeformatować i zorganizować te informacje zgodnie z wymaganiami danego stylu. Jeśli chcesz zacytować tę książkę, skorzystaj z dostępnych narzędzi do tworzenia wpisów bibliograficznych, jak np.: ten.

Autorzy: William Moebs, Samuel J. Ling, Jeff Sanny
Wydawca/strona internetowa: OpenStax Poland
Tytuł książki: Fizyka dla szkół wyższych. Tom 2
Data publikacji: 11 cze 2018
Miejscowość: Warszawa
URL książki: https://openstax.org/books/fizyka-dla-szk%C3%B3%C5%82-wy%C5%BCszych-tom-2/pages/1-wstep
URL fragmentu: https://openstax.org/books/fizyka-dla-szk%C3%B3%C5%82-wy%C5%BCszych-tom-2/pages/1-kluczowe-pojecia

© 21 wrz 2022 OpenStax Poland. Treść książki została wytworzona przez OpenStax na licencji Uznanie autorstwa (CC BY). Nazwa OpenStax Poland i OpenStax, logo OpenStax Poland i OpenStax, okładki OpenStax Poland iOpenStax, nazwa OpenStax CNX oraz OpenStax CNX logo, jak również nazwa i logo Rice University oraz powiązane znaki towarowe i słowne, nie podlegają licencji Creative Commons i wykorzystanie ich jest dozwolone wyłącznie na mocy uprzedniego pisemnego upoważnienia przez Rice University.