Przejdź do treściPrzejdź do informacji o dostępności

Kluczowe pojęcia

bezwymiarowa (ang. dimensionless)
wielkość o wymiarze L 0 M 0 T 0 I 0 Θ 0 N 0 J 0 = 1 L 0 M 0 T 0 I 0 Θ 0 N 0 J 0 = 1 nazywana jest również liczbą o wymiarze 1 lub niemianowaną
błąd pomiaru (ang. discrepancy)
różnica między wartością zmierzoną a wartością oczekiwaną lub znanym standardem
brytyjski system miar (ang. English units)
układ jednostek miar używany w Stanach Zjednoczonych; korzysta z takich jednostek jak stopa, galon czy funt
cyfry znaczące (ang. significant figures)
ich liczba świadczy o precyzji pomiaru
dokładność (ang. accuracy)
określa, jak bardzo pomiar zbliżony jest do wartości referencyjnej
fizyka (ang. physics)
nauka opisująca związki między energią, masą, materią, przestrzenią i czasem; zgłębia mechanizmy leżące u podstaw zjawisk
jednostka (ang. unit)
wzorzec służący do wyrażania i porównywania wartości pomiarów
jednostka pochodna (ang. derived unit)
jednostka wyprowadzona na podstawie jednostek podstawowych
jednostka podstawowa (ang. base unit)
jednostka opisująca wielkość podstawową danego układu jednostek miar; definiowana jest na podstawie pomiaru wielkości podstawowej
kilogram (ang. kilogram)
(kg) jednostka masy w układzie SI
metoda dodawania niepewności procentowych (ang. method of adding percents)
niepewność względna wartości obliczonej na podstawie mnożenia lub dzielenia jest sumą niepewności względnych poszczególnych wartości użytych podczas obliczeń
metr (ang. meter)
(m) jednostka długości w układzie SI
model (ang. model)
reprezentacja czegoś, co nie może być pokazane bezpośrednio
niepewność pomiarowa (ang. uncertainty)
liczba mówiąca o tym, jak bardzo poszczególne pomiary różnią się między sobą
niepewność względna (ang. relative uncertainty)
stosunek niepewności pomiaru do wartości tego pomiaru; przedstawiana jest w procentach
precyzja (ang. precision)
określa, w jakim stopniu różnią się od siebie kolejne pomiary wykonywane w tych samych warunkach
przelicznik (ang. conversion factor)
liczba wskazująca, ile razy dana jednostka mieści się w innej
rząd wielkości (ang. order of magnitude)
najbliższa wartości liczby potęga liczby 10
sekunda (ang. second)
(s) jednostka czasu w układzie SI
spójność wymiarów (ang. dimensionally consistent)
mówimy o niej, kiedy wszystkie składniki równania mają taki sam wymiar, a argumenty funkcji matematycznych są liczbami niemianowanymi
system metryczny (ang. metric system)
system, w którym daną jednostkę można obliczyć, mnożąc inne jednostki przez potęgi liczby 10
szacowanie (ang. estimation)
określenie przybliżonej wartości na podstawie dotychczasowego doświadczenia oraz logicznego rozumowania; szacowania dokonuje się na przykład podczas odpowiedzi na pytania Fermiego
teoria (ang. theory)
wytłumaczenie wzorców, według których zachodzą zjawiska; musi być możliwa do przetestowania, poparta dowodami naukowymi oraz wielokrotnie zweryfikowana
układ SI (ang. SI units)
międzynarodowy układ jednostek miar, używany przez naukowców w większości krajów; zawiera jednostki takie jak metry, litry czy gramy
wielkość fizyczna (ang. physical quantity)
cecha charakterystyczna lub właściwość, którą można zmierzyć lub obliczyć na podstawie innych pomiarów
wielkość pochodna (ang. derived quantity)
wielkość fizyczna wyprowadzona na podstawie wielkości podstawowych
wielkość podstawowa (ang. base quantity)
taka wielkość fizyczna, na podstawie której wyprowadzić można wszystkie pozostałe wielkości fizyczne
wymiar (ang. dimension)
opisuje zależność danej wielkości fizycznej od wielkości podstawowych; wyraża się go za pomocą iloczynu lub potęgi tych wielkości; wymiar wielkości fizycznej ma postać L a M b T c I d Θ e N f J g L a M b T c I d Θ e N f J g dla wykładników a, b, c, d, e, f oraz g
zasada (ang. law)
wzór matematyczny lub zwięzły, ogólny opis schematu zjawiska, poparty dowodami naukowymi i wynikami eksperymentów
Cytowanie i udostępnianie
Ponowne wykorzystanie i redystrybucja tej treści w formacie cyfrowym lub drukowanym:
  • Ten podręcznik nie może być wykorzystywany do trenowania dużych modeli językowych ani w żaden inny sposób przetwarzany przez duże modele językowe lub rozwiązania generatywnej sztucznej inteligencji bez uprzedniej pisemnej zgody OpenStax Poland.
  • Ten podręcznik jest wydany na licencji Uznanie autorstwa (CC BY), co oznacza, że możesz ponownie wykorzystywać i modyfikować materiał wyłącznie w celach niekomercyjnych, musisz uznać autorstwo OpenStax Poland oraz musisz rozpowszechniać wszelkie utwory zależne na tej samej licencji.
  • Jakikolwiek komercyjny druk tego podręcznika, w tym z wykorzystaniem lokalnej lub niestandardowej drukarni, wymaga zgody OpenStax Poland oraz podania odpowiedniego cytowania.
  • Obrazy, aktywności, testy i podobne elementy tego podręcznika objęte prawami autorskimi OpenStax Poland podlegają tej samej licencji – CC-BY-NC-SA. Mogą być wykorzystywane w celach niekomercyjnych z uznaniem autorstwa. Użycie komercyjne wymaga zgody.
  • Prośby o zgodę: Każdy, kto zamierza włączyć tę treść (w tym tekst, obrazy i inne elementy) do dużych modeli językowych, wykorzystać ją w rozwiązaniach opartych na sztucznej inteligencji, użyć jej komercyjnie (w tym w druku) i/lub ma pytania dotyczące innego przypadku użycia, może skorzystać z naszego formularza wniosku o ponowne wykorzystanie.
Cytowanie i udostępnienia
  • Jeśli rozpowszechniasz tę książkę w formie drukowanej w celach niekomercyjnych, umieść na każdej jej kartce informację:
    Treści dostępne za darmo na https://openstax.org/books/fizyka-dla-szk%C3%B3%C5%82-wy%C5%BCszych-tom-1/pages/1-wstep
  • Jeśli rozpowszechniasz całą książkę lub jej fragment w formacie cyfrowym w celach niekomercyjnych, dla każdej strony zawierającej treści OpenStax musisz udostępnić utwór zależny na tej samej licencji CC-BY-NC-SA co oryginał oraz na każdym widoku strony umieścić informację:
    Treści dostępne za darmo na https://openstax.org/books/fizyka-dla-szk%C3%B3%C5%82-wy%C5%BCszych-tom-1/pages/1-wstep
Cytowanie

Poniższe informacje zawierają dane potrzebne do utworzenia cytowania w większości głównych stylów (APA, MLA itp.); musisz przeformatować i zorganizować te informacje zgodnie z wymaganiami danego stylu. Jeśli chcesz zacytować tę książkę, skorzystaj z dostępnych narzędzi do tworzenia wpisów bibliograficznych, jak np.: ten.

© 21 wrz 2022 OpenStax Poland. Treść książki została wytworzona przez OpenStax na licencji Uznanie autorstwa (CC BY). Nazwa OpenStax Poland i OpenStax, logo OpenStax Poland i OpenStax, okładki OpenStax Poland iOpenStax, nazwa OpenStax CNX oraz OpenStax CNX logo, jak również nazwa i logo Rice University oraz powiązane znaki towarowe i słowne, nie podlegają licencji Creative Commons i wykorzystanie ich jest dozwolone wyłącznie na mocy uprzedniego pisemnego upoważnienia przez Rice University.