Przejdź do treściPrzejdź do informacji o dostępnościMenu skrótów klawiszowych
Logo OpenStax
Fizyka dla szkół wyższych. Tom 3

C Najważniejsze stałe fizyczne

Fizyka dla szkół wyższych. Tom 3C Najważniejsze stałe fizyczne

Menu
Spis treści
  1. Przedmowa
  2. Optyka
    1. 1 Natura światła
      1. Wstęp
      2. 1.1 Rozchodzenie się światła
      3. 1.2 Prawo odbicia
      4. 1.3 Załamanie
      5. 1.4 Całkowite wewnętrzne odbicie
      6. 1.5 Rozszczepienie
      7. 1.6 Zasada Huygensa
      8. 1.7 Polaryzacja
      9. Podsumowanie rozdziału
        1. Kluczowe pojęcia
        2. Najważniejsze wzory
        3. Podsumowanie
        4. Pytania
        5. Zadania
        6. Zadania dodatkowe
        7. Zadania trudniejsze
    2. 2 Optyka geometryczna i tworzenie obrazu
      1. Wstęp
      2. 2.1 Obrazy tworzone przez zwierciadła płaskie
      3. 2.2 Zwierciadła sferyczne
      4. 2.3 Obrazy tworzone przez załamanie promieni światła
      5. 2.4 Cienkie soczewki
      6. 2.5 Oko
      7. 2.6 Aparat fotograficzny
      8. 2.7 Proste przyrządy powiększające
      9. 2.8 Mikroskopy i teleskopy
      10. Podsumowanie rozdziału
        1. Kluczowe pojęcia
        2. Najważniejsze wzory
        3. Podsumowanie
        4. Pytania
        5. Zadania
        6. Zadania dodatkowe
    3. 3 Interferencja
      1. Wstęp
      2. 3.1 Doświadczenie Younga z dwiema szczelinami
      3. 3.2 Matematyczny opis interferencji
      4. 3.3 Interferencja na wielu szczelinach
      5. 3.4 Interferencja w cienkich warstwach
      6. 3.5 Interferometr Michelsona
      7. Podsumowanie rozdziału
        1. Kluczowe pojęcia
        2. Najważniejsze wzory
        3. Podsumowanie
        4. Pytania
        5. Zadania
        6. Zadania dodatkowe
        7. Zadania trudniejsze
    4. 4 Dyfrakcja
      1. Wstęp
      2. 4.1 Dyfrakcja na pojedynczej szczelinie
      3. 4.2 Natężenie światła w dyfrakcji na pojedynczej szczelinie
      4. 4.3 Dyfrakcja na podwójnej szczelinie
      5. 4.4 Siatki dyfrakcyjne
      6. 4.5 Otwory kołowe i rozdzielczość
      7. 4.6 Dyfrakcja rentgenowska
      8. 4.7 Holografia
      9. Podsumowanie rozdziału
        1. Kluczowe pojęcia
        2. Najważniejsze wzory
        3. Podsumowanie
        4. Pytania
        5. Zadania
        6. Zadania dodatkowe
        7. Zadania trudniejsze
  3. Fizyka współczesna
    1. 5 Teoria względności
      1. Wstęp
      2. 5.1 Niezmienność praw fizyki
      3. 5.2 Względność jednoczesności zdarzeń
      4. 5.3 Dylatacja czasu
      5. 5.4 Skrócenie długości w szczególnej teorii względności
      6. 5.5 Transformacja Lorentza
      7. 5.6 Względność prędkości w szczególnej teorii względności
      8. 5.7 Relatywistyczny efekt Dopplera
      9. 5.8 Pęd relatywistyczny
      10. 5.9 Energia relatywistyczna
      11. Podsumowanie rozdziału
        1. Kluczowe pojęcia
        2. Najważniejsze wzory
        3. Podsumowanie
        4. Pytania
        5. Zadania
        6. Zadania dodatkowe
    2. 6 Fotony i fale materii
      1. Wstęp
      2. 6.1 Promieniowanie ciała doskonale czarnego
      3. 6.2 Efekt fotoelektryczny
      4. 6.3 Efekt Comptona
      5. 6.4 Model atomu wodoru Bohra
      6. 6.5 Fale de Broglie’a
      7. 6.6 Dualizm korpuskularno-falowy
      8. Podsumowanie rozdziału
        1. Kluczowe pojęcia
        2. Najważniejsze wzory
        3. Podsumowanie
        4. Pytania
        5. Zadania
        6. Zadania dodatkowe
    3. 7 Mechanika kwantowa
      1. Wstęp
      2. 7.1 Funkcje falowe
      3. 7.2 Zasada nieoznaczoności Heisenberga
      4. 7.3 Równanie Schrӧdingera
      5. 7.4 Cząstka kwantowa w pudełku
      6. 7.5 Kwantowy oscylator harmoniczny
      7. 7.6 Tunelowanie cząstek przez bariery potencjału
      8. Podsumowanie rozdziału
        1. Kluczowe pojęcia
        2. Najważniejsze wzory
        3. Podsumowanie
        4. Pytania
        5. Zadania
        6. Zadania dodatkowe
        7. Zadania trudniejsze
    4. 8 Budowa atomu
      1. Wstęp
      2. 8.1 Atom wodoru
      3. 8.2 Orbitalny magnetyczny moment dipolowy elektronu
      4. 8.3 Spin elektronu
      5. 8.4 Zakaz Pauliego i układ okresowy pierwiastków
      6. 8.5 Widma atomowe i promieniowanie rentgenowskie
      7. 8.6 Lasery
      8. Podsumowanie rozdziału
        1. Kluczowe pojęcia
        2. Najważniejsze wzory
        3. Podsumowanie
        4. Pytania
        5. Zadania
        6. Zadania dodatkowe
    5. 9 Fizyka materii skondensowanej
      1. Wstęp
      2. 9.1 Rodzaje wiązań cząsteczkowych
      3. 9.2 Widma cząsteczkowe
      4. 9.3 Wiązania w ciałach stałych
      5. 9.4 Model elektronów swobodnych w metalach
      6. 9.5 Teoria pasmowa ciał stałych
      7. 9.6 Półprzewodniki i domieszkowanie
      8. 9.7 Przyrządy półprzewodnikowe
      9. 9.8 Nadprzewodnictwo
      10. Podsumowanie rozdziału
        1. Kluczowe pojęcia
        2. Najważniejsze wzory
        3. Podsumowanie
        4. Pytania
        5. Zadania
        6. Zadania dodatkowe
        7. Zadania trudniejsze
    6. 10 Fizyka jądrowa
      1. Wstęp
      2. 10.1 Własności jądra atomowego
      3. 10.2 Energia wiązania jądra
      4. 10.3 Rozpad promieniotwórczy
      5. 10.4 Procesy rozpadu
      6. 10.5 Rozszczepienie jądra atomowego
      7. 10.6 Fuzja jądrowa
      8. 10.7 Skutki biologiczne i zastosowania medyczne promieniowania jądrowego
      9. Podsumowanie rozdziału
        1. Kluczowe pojęcia
        2. Najważniejsze wzory
        3. Podsumowanie
        4. Pytania
        5. Zadania
        6. Zadania dodatkowe
        7. Zadania trudniejsze
    7. 11 Fizyka cząstek elementarnych i kosmologia
      1. Wstęp
      2. 11.1 Wstęp do fizyki cząstek elementarnych
      3. 11.2 Zasady zachowania w fizyce cząstek elementarnych
      4. 11.3 Kwarki
      5. 11.4 Akceleratory i detektory cząstek
      6. 11.5 Model standardowy
      7. 11.6 Wielki Wybuch
      8. 11.7 Ewolucja wczesnego Wszechświata
      9. Podsumowanie rozdziału
        1. Kluczowe pojęcia
        2. Najważniejsze wzory
        3. Podsumowanie
        4. Pytania
        5. Zadania
        6. Zadania dodatkowe
        7. Zadania trudniejsze
  4. A Jednostki
  5. B Przeliczanie jednostek
  6. C Najważniejsze stałe fizyczne
  7. D Dane astronomiczne
  8. E Wzory matematyczne
  9. F Układ okresowy pierwiastków
  10. G Alfabet grecki
  11. Rozwiązania zadań
    1. Rozdział 1
    2. Rozdział 2
    3. Rozdział 3
    4. Rozdział 4
    5. Rozdział 5
    6. Rozdział 6
    7. Rozdział 7
    8. Rozdział 8
    9. Rozdział 9
    10. Rozdział 10
    11. Rozdział 11
  12. Skorowidz nazwisk
  13. Skorowidz rzeczowy
  14. Skorowidz terminów obcojęzycznych
Wielkość Symbol Wartość
atomowa jednostka masy u u \si{\atomicmassunit} 1,660 539 066 60(50) 10 -27 kg 1,660 539 066 60(50) 10 -27 kg \SI{1,660538782+-0,000000083e-27}{\kilo\gram}
931,494 102 42(28) MeV c 2 931,494 102 42(28) MeV c 2 \SI{931,494028+-0,000023}{\mega\electronvolt} / c^2
liczba Avogadra N A N A N_{\text{A}} 6,022 140 76 10 23 mol -1 6,022 140 76 10 23 mol -1 \SI[per-mode=reciprocal]{6,02214179+-0,00000030e23}{\per\mole}
(dokładna wartość)
magneton Bohra μ B = e 2 m e μ B = e 2 m e \mu_{\text{B}} = \frac{e\hbar}{2m_{\text{e}}} 9,274 010 0783(28) 10 -24 J T 9,274 010 0783(28) 10 -24 J T \SI{9,27400915+-0,00000023e-24}{\joule\per\tesla}
promień Bohra a 0 = 2 m e e 2 k e a 0 = 2 m e e 2 k e a_0 = \frac{\hbar^2}{m_{\text{e}} e^2 k_{\text{e}}} 5,291 772 109 03(80) 10 -11 m 5,291 772 109 03(80) 10 -11 m \SI{5,2917720859+-0,0000000036e-11}{\metre}
stała Boltzmanna k B k B k_{\text{B}} = \frac{R}{N_{\text{A}}} 1,380 649 10 -23 J K 1,380 649 10 -23 J K \SI{1,3806504+-0,0000024e-23}{\joule\per\kelvin}
(dokładna wartość)
komptonowska długość fali λ C = h m e c λ C = h m e c \lambda_{\text{C}} = \frac{h}{m_{\text{e}} c} 2,426 310 238 67(73) 10 -12 m 2,426 310 238 67(73) 10 -12 m \SI{2,4263102175+-0,0000000033e-12}{\metre}
stała elektrostatyczna k e = 1 4 π ε 0 k e = 1 4 π ε 0 k_{\text{e}} = \frac{1}{4\pi \epsilon_0} 8,987 551 7923(14) 10 9 N m 2 C 2 8,987 551 7923(14) 10 9 N m 2 C 2 \num{8,987551788}\dots \cdot 10^9 \si[inter-unit-product = ⋅]{\newton\metre\squared\per\coulomb\squared}
masa deuteronu m d m d m_{\text{d}} 3,343 583 7724(10) 10 -27 kg 3,343 583 7724(10) 10 -27 kg \SI{3,34358320+-0,00000017e-27}{\kilo\gram}
2,013 553 212 745(40) u 2,013 553 212 745(40) u \SI{2,013553212724+-0,000000000078}{\atomicmassunit}
1875,612 942 57(57) MeV c 2 1875,612 942 57(57) MeV c 2 \SI{1875,612859}{\mega\electronvolt} / c^2
masa elektronu m e m e m_{\text{e}} 9,109 383 7015(28) 10 -31 kg 9,109 383 7015(28) 10 -31 kg \SI{9,10938215+-0,00000045e-31}{\kilo\gram}
5,485 799 090 65(16) 10 -4 u 5,485 799 090 65(16) 10 -4 u \SI{5,4857990943+-0,0000000023e-4}{\atomicmassunit}
0,510 998 950 00(15) MeV c 2 0,510 998 950 00(15) MeV c 2 \SI{0,510998910+-0,000000013}{\mega\electronvolt} / c^2
elektronowolt eV eV \si{\electronvolt} 1,602 176 634 10 -19 J 1,602 176 634 10 -19 J \SI{1,602176487+-0,000000040e-19}{\joule}
(dokładna wartość)
ładunek elementarny e e e 1,602 176 634 10 -19 C 1,602 176 634 10 -19 C \SI{1,602176487+-0,000000040e-19}{\coulomb}
(dokładna wartość)
stała gazowa R R R 8,314 462 618 J mol K 8,314 462 618 J mol K \SI[inter-unit-product = ⋅]{8,314472+-0,000015}{\joule\per\mole\per\kelvin}
(dokładna wartość)
stała grawitacji G G G 6,674 30(15) 10 -11 N m 2 kg 2 6,674 30(15) 10 -11 N m 2 kg 2 \SI[inter-unit-product = ⋅]{6,67428+-0,00067e-11}{\newton\metre\squared\per\kilo\gram\squared}
masa neutronu m n m n m_{\text{n}} 1,674 927 498 04(95) 10 -27 kg 1,674 927 498 04(95) 10 -27 kg \SI{1,674927211+-0,000000084e-27}{\kilo\gram}
1,008 664 915 95(49) u 1,008 664 915 95(49) u \SI{1,00866491597+-0,00000000043}{\atomicmassunit}
939,565 420 52(54) MeV c 2 939,565 420 52(54) MeV c 2 \SI{939,565346+-0,000023}{\mega\electronvolt} / c^2
magneton jądrowy μ N = e 2 m p μ N = e 2 m p \mu_{\text{N}} = \frac{e \hbar}{2 m_{\text{p}}} 5,050 783 746(15) 10 -27 J T 5,050 783 746(15) 10 -27 J T \SI{5,05078324+-0,00000013e-27}{\joule\per\tesla}
przenikalność magnetyczna próżni μ 0 μ 0 \mu_0 1,256 637 062 12(19) 10 -6 T m A 1,256 637 062 12(19) 10 -6 T m A 4\pi \cdot 10^{-7} \si[inter-unit-product = ⋅]{\tesla\metre\per\ampere}
przenikalność elektryczna próżni ε 0 = 1 μ 0 c 2 ε 0 = 1 μ 0 c 2 \epsilon_0 = \frac{1}{\mu_0 c^2} 8,854 187 8128(13) 10 12 C 2 / ( N m 2 ) 8,854 187 8128(13) 10 12 C 2 / ( N m 2 )
stała Plancka h h h 6,626 070 1510-34Js6,626 070 1510-34Js \SI[inter-unit-product = ⋅]{6,62607015e-34}{\joule\second}
(dokładna wartość)
zredukowana stała Plancka / stała Diraca = h 2 π = h 2 π \hbar = \frac{h}{2\pi} 1,054 571 81710-34Js1,054 571 81710-34Js \num{1,054571817}\dots\cdot 10^{-34} \si[inter-unit-product = ⋅]{\joule\second}
(dokładna wartość)
masa protonu m p m p m_{\text{p}} 1,672 621 923 69(51) 10 -27 kg 1,672 621 923 69(51) 10 -27 kg \SI{1,672621637+-0,000000083e-27}{\kilo\gram}
1,007 276 466 621(53) u 1,007 276 466 621(53) u \SI{1,00727646677+-0,00000000010}{\atomicmassunit}
938,272 088 16(29) MeV c 2 938,272 088 16(29) MeV c 2 \SI{938,272013+-0,000023}{\mega\electronvolt} / c^2
stała Rydberga R H R H R_{\text{H}} 1,097 373 156 8160(21) 10 7 m -1 1,097 373 156 8160(21) 10 7 m -1 \SI[per-mode=reciprocal]{1,0973731568527+-0,0000000000073e7}{\per\metre}
prędkość światła w próżni c c c 2,997 924 58 10 8 m s 2,997 924 58 10 8 m s \SI{2,99792458e8}{\metre\per\second}
(dokładna wartość)
Tabela C1 Najważniejsze stałe fizyczne Uwaga: Podane wartości stałych zostały zarekomendowane w 2018 r. przez Konwent Danych dla Nauki i Technologii CODATA, na podstawie dopasowania wartości uzyskanych na drodze eksperymentalnej za pomocą metody najmniejszych kwadratów. Wartości podane w nawiasach są niepewnościami dwóch ostatnich cyfr.
Przydatne wartości iloczynów stałych:
  • h c = 12 400 eV Å = 1240 eV nm = 1240 MeV fm h c = 12 400 eV Å = 1240 eV nm = 1240 MeV fm hc = \SI[inter-unit-product = ⋅]{12400}{\electronvolt\angstrom} = \SI[inter-unit-product = ⋅]{1240}{\electronvolt\nano\metre} = \SI[inter-unit-product = ⋅]{1240}{\mega\electronvolt\femto\metre}
  • c = 1973 eV Å = 197,3 eV nm = 197,3 MeV fm c = 1973 eV Å = 197,3 eV nm = 197,3 MeV fm \hbar c = \SI[inter-unit-product = ⋅]{1973}{\electronvolt\angstrom} = \SI[inter-unit-product = ⋅]{197,3}{\electronvolt\nano\metre} = \SI[inter-unit-product = ⋅]{197,3}{\mega\electronvolt\femto\metre}
  • k e e 2 = 14,4 eV Å = 1,44 eV nm = 1,44 MeV fm k e e 2 = 14,4 eV Å = 1,44 eV nm = 1,44 MeV fm k_{\text{e}} e^2 = \SI[inter-unit-product = ⋅]{14,4}{\electronvolt\angstrom} = \SI[inter-unit-product = ⋅]{1,44}{\electronvolt\nano\metre} = \SI[inter-unit-product = ⋅]{1,44}{\mega\electronvolt\femto\metre}
  • k B T = 0,025 85 eV , przy temperaturze  T = 300 K = 26,85 °C k B T = 0,025 85 eV , przy temperaturze  T = 300 K = 26,85 °C k_{\text{B}} T = \SI{0,02585}{\electronvolt} \text{, przy temperaturze } T = \SI{300}{\kelvin} = \SI{26,85}{\celsius}
Cytowanie i udostępnianie

Chcesz zacytować, udostępnić albo zmodyfikować treść tej książki? Została ona wydana na licencji Uznanie autorstwa (CC BY) , która wymaga od Ciebie uznania autorstwa OpenStax.

Cytowanie i udostępnienia
  • Jeśli rozpowszechniasz tę książkę w formie drukowanej, umieść na każdej jej kartce informację:
    Treści dostępne za darmo na https://openstax.org/books/fizyka-dla-szk%C3%B3%C5%82-wy%C5%BCszych-tom-3/pages/1-wstep
  • Jeśli rozpowszechniasz całą książkę lub jej fragment w formacie cyfrowym, na każdym widoku strony umieść informację:
    Treści dostępne za darmo na https://openstax.org/books/fizyka-dla-szk%C3%B3%C5%82-wy%C5%BCszych-tom-3/pages/1-wstep
Cytowanie

© 21 wrz 2022 OpenStax. Treść książki została wytworzona przez OpenStax na licencji Uznanie autorstwa (CC BY) . Nazwa OpenStax, logo OpenStax, okładki OpenStax, nazwa OpenStax CNX oraz OpenStax CNX logo nie podlegają licencji Creative Commons i wykorzystanie ich jest dozwolone wyłącznie na mocy uprzedniego pisemnego upoważnienia przez Rice University.