Przejdź do treściPrzejdź do informacji o dostępności

Kluczowe pojęcia

ciśnienie (ang. pressure)
siła działająca (naciskająca) na powierzchnię w kierunku normalnym do powierzchni, naprężenie w płynach
ciśnienie normalne (ang. normal pressure)
ciśnienie 1 atm, służy jako punkt odniesienia dla poziomu ciśnienia
granica liniowości (lub granica proporcjonalności) (ang. linearity limit, proportionality limit)
największa wartość naprężenia, poza którą nie jest ono już wprost proporcjonalne do odkształcenia
granica sprężystości (ang. elastic limit)
wartość naprężenia, powyżej której materiał przestaje być sprężysty i ulega trwałemu zdeformowaniu
moduł Helmholtza (moduł sprężystości objętościowej lub moduł odkształcalności objętościowej) (ang. bulk modulus)
moduł sprężystości objętościowej, który charakteryzuje ściśliwość substancji; im większe KK tym mniejsza ściśliwość
moduł Kirchhoffa (moduł sprężystości poprzecznej, moduł odkształcalności postaciowej lub moduł ścinania) (ang. shear modulus)
moduł sprężystości dla naprężenia ścinającego
moduł sprężystości (ang. elastic modulus)
stała proporcjonalności w liniowym związku między naprężeniem a odkształceniem w układzie SI wyrażana w paskalach
moduł Younga (ang. Young’s modulus)
moduł sprężystości dla naprężenia rozciągającego lub ściskającego
moment siły grawitacji (ang. gravitational torque)
moment siły na ciele spowodowany jego ciężarem; występuje, gdy środek ciężkości ciała nie znajduje się na osi obrotu
naprężenie (ang. stress)
wielkość informująca o sile powodującej deformację, określona jako siła działająca na powierzchnię
naprężenie objętościowe (ang. bulk stress)
naprężenie wywołane siłami ściskającymi we wszystkich kierunkach
naprężenie rozciągające (ang. tensile stress)
naprężenie spowodowane siłami rozciągającymi tylko w jednym kierunku, występujące, gdy siły rozciągają obiekt, powodując jego wydłużenie
naprężenie ścinające (ang. shear stress)
naprężenie spowodowane siłami ścinającymi
naprężenie ściskające (ang. compressive stress)
naprężenie spowodowane siłami ściskającymi tylko w jednym kierunku
naprężenie zerwania (niszczące) (ang. breaking stress, ultimate stress)
wartość naprężenia w punkcie zerwania
odkształcenie (ang. strain)
bezwymiarowa wielkość, która wyraża stopień deformacji przedmiotu lub medium pod wpływem naprężenia
odkształcenie objętościowe (ang. bulk strain)
odkształcenie pod wpływem naprężenia objętościowego podawane jako względna zmiana objętości
odkształcenie rozciągające (ang. tensile strain)
odkształcenie przy rozciąganiu, wyrażone jako względna zmiana długości, występująca, gdy siły rozciągają obiekt, powodując jego wydłużenie
odkształcenie ścinające (ang. shear strain)
odkształcenie spowodowane naprężeniem ścinającym
odkształcenie ściskające (ang. compressive strain)
odkształcenie, które występuje w przypadku, gdy siły obciążają przedmiot, powodując jego skrócenie
paskal (Pa) (ang. pascal)
w układzie SI jednostka naprężenia i ciśnienia
równowaga (ang. equilibrium)
ciało jest w stanie równowagi, gdy jego liniowe i kątowe przyspieszenia są równe zero względem inercjalnego układu odniesienia
równowaga statyczna (ang. static equilibrium)
ciało znajduje się w równowadze statycznej, gdy jest w spoczynku w wybranym inercjalnym układzie odniesienia
sprężystość (ang. elastic)
cecha obiektu, który powraca do pierwotnego rozmiaru i kształtu, gdy obciążenie nie oddziałuje
środek ciężkości (ang. center of gravity)
punkt, w którym przyłożony jest wektor ciężkości
warunek równowagi dla sił (ang. first equilibrium condition)
wyraża równowagę ruchu postępowego, wszystkie zewnętrzne siły działające na ciało muszą się równoważyć, a ich suma wektorowa wynosić zero
warunek równowagi momentów sił (ang. second equilibrium condition)
wyraża równowagę obrotową, wszystkie momenty sił zewnętrznych działających na ciało muszą się równoważyć, a ich suma wektorowa wynosić zero
współczynnik sprężystości objętościowej bądź współczynnik ściśliwości (ang. compressibility)
odwrotność modułu sprężystości objętościowej (modułu Helmholtza)
wykres naprężenie-odkształcenie (ang. stress-strain diagram)
wykres przedstawiający zależność między naprężeniem a odkształceniem charakterystycznym dla danego materiału
zachowanie plastyczne (ang. plastic behavior)
materiał odkształca się nieodwracalnie, nie powraca do swojego oryginalnego kształtu i rozmiaru, gdy obciążenie przestaje oddziaływać i naprężenie znika
Cytowanie i udostępnianie
Ponowne wykorzystanie i redystrybucja tej treści w formacie cyfrowym lub drukowanym:
  • Ten podręcznik nie może być wykorzystywany do trenowania dużych modeli językowych ani w żaden inny sposób przetwarzany przez duże modele językowe lub rozwiązania generatywnej sztucznej inteligencji bez uprzedniej pisemnej zgody OpenStax Poland.
  • Ten podręcznik jest wydany na licencji Uznanie autorstwa (CC BY), co oznacza, że możesz ponownie wykorzystywać i modyfikować materiał wyłącznie w celach niekomercyjnych, musisz uznać autorstwo OpenStax Poland oraz musisz rozpowszechniać wszelkie utwory zależne na tej samej licencji.
  • Jakikolwiek komercyjny druk tego podręcznika, w tym z wykorzystaniem lokalnej lub niestandardowej drukarni, wymaga zgody OpenStax Poland oraz podania odpowiedniego cytowania.
  • Obrazy, aktywności, testy i podobne elementy tego podręcznika objęte prawami autorskimi OpenStax Poland podlegają tej samej licencji – CC-BY-NC-SA. Mogą być wykorzystywane w celach niekomercyjnych z uznaniem autorstwa. Użycie komercyjne wymaga zgody.
  • Prośby o zgodę: Każdy, kto zamierza włączyć tę treść (w tym tekst, obrazy i inne elementy) do dużych modeli językowych, wykorzystać ją w rozwiązaniach opartych na sztucznej inteligencji, użyć jej komercyjnie (w tym w druku) i/lub ma pytania dotyczące innego przypadku użycia, może skorzystać z naszego formularza wniosku o ponowne wykorzystanie.
Cytowanie i udostępnienia
  • Jeśli rozpowszechniasz tę książkę w formie drukowanej w celach niekomercyjnych, umieść na każdej jej kartce informację:
    Treści dostępne za darmo na https://openstax.org/books/fizyka-dla-szk%C3%B3%C5%82-wy%C5%BCszych-tom-1/pages/1-wstep
  • Jeśli rozpowszechniasz całą książkę lub jej fragment w formacie cyfrowym w celach niekomercyjnych, dla każdej strony zawierającej treści OpenStax musisz udostępnić utwór zależny na tej samej licencji CC-BY-NC-SA co oryginał oraz na każdym widoku strony umieścić informację:
    Treści dostępne za darmo na https://openstax.org/books/fizyka-dla-szk%C3%B3%C5%82-wy%C5%BCszych-tom-1/pages/1-wstep
Cytowanie

Poniższe informacje zawierają dane potrzebne do utworzenia cytowania w większości głównych stylów (APA, MLA itp.); musisz przeformatować i zorganizować te informacje zgodnie z wymaganiami danego stylu. Jeśli chcesz zacytować tę książkę, skorzystaj z dostępnych narzędzi do tworzenia wpisów bibliograficznych, jak np.: ten.

© 21 wrz 2022 OpenStax Poland. Treść książki została wytworzona przez OpenStax na licencji Uznanie autorstwa (CC BY). Nazwa OpenStax Poland i OpenStax, logo OpenStax Poland i OpenStax, okładki OpenStax Poland iOpenStax, nazwa OpenStax CNX oraz OpenStax CNX logo, jak również nazwa i logo Rice University oraz powiązane znaki towarowe i słowne, nie podlegają licencji Creative Commons i wykorzystanie ich jest dozwolone wyłącznie na mocy uprzedniego pisemnego upoważnienia przez Rice University.